اللباب (شرح فارسی بر خلاصه الحساب شيخ بهائى) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٠ - فصل ششم در بيان كيفيت بدست آوردن جذر

ترجمه: پس آنچه بالاى جدول است جذر محسوب مى‌شود، پس اگر باقيمانده‌اى زير خطوط عرضى نبود عدد منطق بوده و اگر باقيمانده باشد عدد اصمّ است و باقيمانده صورت كسرى است كه مخرجش عددى است كه از اضافه نمودن عدد فوق علامت جدول به عدد تحتانى و واحد حاصل مى‌شود.

شرح‌ پس از اتمام عمل آنچه از عدد در فوق جدول باشد جذر عدد منظور مى‌باشد.

اگر داخل جدول در زير خطوط عرضى باقيمانده نباشد پس عدد منطق مى‌باشد.

و اگر باقيمانده باشد عدد اصمّ است و در عدد اصمّ جذر را بايد به اين ترتيب نوشت كه:

عدد فوق جدول را نوشته و از آن بعدد صحيح تعبير مى‌كنند سپس در مقابلش خطّ عرضى كشيده و بآن خطّ كسرى گويند.

بعد باقيمانده داخل جدول را بالاى خطّ نهاده و از آن بصورت كسر نام مى‌برند.

آنگاه بعدد فوق جدول يك واحد اضافه كرده و حاصل را با عدد تحت جدول جمع كرده و حاصل آنرا در زير خطّ قرار مى‌دهيم و از آن به مخرج كسر اسم مى‌برند.

متن: مثاله:

اردنا جذر هذا العدد «١٢٨١٧٢» و عملنا بها ما قلنا صار هكذا «٣٥٨» و بقى تحت الخطوط الفواصل ثمانية.

فهى كسر مخرجها الحاصل من زيادة ما فوق العلامة الاولى و واحد على التّحتانى اعنى «٧١٧».

ترجمه: خواستيم جذر عدد «١٢٨١٧٢» را بدست بياوريم لذا بآنچه قبلا گفته شد عمل كرديم جذر عدد «٣٥٨» شده و زير خطوط فواصل عدد «٨» باقى ماند پس عدد «٨» صورت كسرى است كه مخرجش عددى است حاصل از اضافه‌