اللباب (شرح فارسی بر خلاصه الحساب شيخ بهائى) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٥ - شرح عمل تضعيف

جدول زير صورت آن مى‌باشد:

شرح‌

در عمل جمع و تضعيف يك طريق ديگر نيز هست و آن اينست كه از سمت چپ شروع در عمل مى‌كنيم مانند عمل از سمت راست فقط فرق اينعمل با عمل سابق اينست كه در اينجا بايد جدول رسم كرد و اعداد منظور را در آن قرار داد و سپس شروع در عمل نمود و چه بسا محتاج بمحو كردن عددى يا اثبات آن مى‌شويم.

مثلا در مثال فوق ابتداء عدد «٢» را با «٥» جمع كرديم «٧» شد آنرا داخل جدول در زير خطّ افقى قرار داديم.

سپس «٧» را با «٤» جمع كرديم «١١» شد «١» را در جدول بعد از «٧» كه حاصل قبلى بود رسم كرده سپس «١» را به «٧» كه رقم قبلى بود اضافه كرده آنرا محو نموديم و عدد «٨» را بجاى آن اثبات كرديم سپس عدد «٩» را با «٥» و عدد «٤» را با «٣» جمع كرده حاصل اوّل را با محو و اثبات داخل جدول و حاصل دوّم را بدون آن مانند مرتبه بعد در آن قرار مى‌دهيم.

سپس مرحوم مصنّف مى‌فرمايد:

اين طريق باعث طولانى كردن عمل است بدون اينكه فائده و نتيجه‌اى را دارا باشد.

پس همان طريق اوّل كه عمل كردن از سمت راست باشد بهتر است.

متن: و اعلم انّ ميزان العدد ما يبقى منه بعد اسقاطه تسعة تسعة.