اللباب (شرح فارسی بر خلاصه الحساب شيخ بهائى) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٠٨ - فصل اول شرح مقدمات جبر

باشد حاصل معادل با آن زيادى است در اين طرف‌

و اگر در طرف نزول باشد معادل زيادى در جانب نزول حاصل ضرب مى‌باشد.

مثلا در ضرب جزء مال المال در مال الكعب چنين مى‌گوئيم:

مضروب مرتبه‌اش چهار است در جانب نزول و مضروب‌فيه مرتبه‌اش پنج است در جانب صعود و زيادى بين چهار و پنج يك است و چون زيادى در جانب صعود مى‌باشد يك در جانب صعود معادل با شيئ است كه بآن جذر هم مى‌گويند.

پس حاصل ضرب ايندو جنس شيئ است.

و در ضرب جزء كعب كعب الكعب در مال مال الكعب مى‌گوئيم:

مرتبه مضروب نه است و مرتبه مضروب‌فيه هفت است و تفاوت بين دو مرتبه عدد دو مى‌باشد.

و چون زيادى در جانب نزول مى‌باشد پس معادل اين زيادى كه جزء مال باشد حاصل ضرب ايندو جنس است.

و براى اينكه مراتب نزول و صعود بطور واضح و روشن دانسته شود در ذيل هركدام را نوشته تا تشخيص آن براى اشخاص مبتدى آسان و سهل بشود.

مراتب صعودى/ مراتب نزولى‌

١٠ مال مال كعب الكعب/ ١ جزء شيئ‌

٩ كعب كعب الكعب/ ٢ جزء مال‌

٨ مال كعب الكعب/ ٣ جزء كعب‌

٧ مال مال الكعب/ ٤ جزء مال المال‌

٦ كعب الكعب/ ٥ جزء مال الكعب‌

٥ مال الكعب/ ٦ جزء كعب الكعب‌

٤ مال المال/ ٧ جزء مال مال الكعب‌

٣ كعب/ ٨ جزء مال كعب الكعب‌

٢ مال/ ٩ جزء كعب كعب الكعب‌

١ شيئ/ ١٠ جزء مال مال كعب الكعب‌