اللباب (شرح فارسی بر خلاصه الحساب شيخ بهائى) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٧٦ - خاتمه

ترجمه و شرح: مسئله چهارم اينستكه عدد مكعّبى را مى‌خواهيم كه بدو قسم مكعّب تقسيم شود.

متن: الخامسة:

عشرة مقسومة بقسمين اذا قسّمنا كلّا منهما على الآخر و جمعنا الخارجين كان المجتمع مساويا لاحد قسمى العشرة.

ترجمه و شرح: مسئله پنجم اينستكه مى‌خواهيم عدد «١٠» را تقسيم بدو كنيم بطورى كه هر قسمى را وقتى بر ديگرى تقسيم نموديم و خارج قسمتها را باهم جمع كرديم مجموع با يك قسم از دو قسم «١٠» مساوى باشد.

متن: السّادسة:

ثلاث مربّعات متناسبة مجموعها مربّع.

ترجمه و شرح: مسئله ششم اينستكه سه عدد مربّع مى‌خواهيم كه نسبت اوّلى بدوّمى مانند دوّمى باشد بسوّمى و مجموع هرسه نيز عدد مربّع شود.

متن: السّابعة:

مجذور اذا زيد عليه جذره و درهمان او نقص منه جذره و درهمان كان للمجتمع او الباقى جذر هذا.

ترجمه و شرح: مجذورى را مى‌خواهيم كه وقتى جذرش را بآن افزوديم و سپس دو درهم ديگر بآن اضافه نمائيم يا آنكه جذرش را باضافه دو درهم از آن نقص كنيم براى مجتمع در فرض اوّل و براى باقى در فرض دوّم جذر باشد.

البتّه مخفى نباشد كه اينمسائل بانضمام آنچه در اينجا ذكر نشده است علّت لا ينحل بودنشان اينستكه بعضى از قواعد جبر كه در ازمنه متأخّره تدوين شده است در سابق براى قدماء معلوم نبوده است فلذا اكثر اينمسائل را با قواعد جبريّه جديد تقريبا مى‌توان حلّ نمود چنانچه بسيارى از آنها را مرحوم حاج ميرزا عبد الغفّار نجم الدّوله كه از اساتيد دوره قاجارى و از مهمّ‌ترين معلّمين مدرسه دارالفنون طهران‌