اللباب (شرح فارسی بر خلاصه الحساب شيخ بهائى) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٧ - مقدمه در تعريف مساحت

و امّا فصول ثلاثه:

فصل اوّل در بيان مساحت سطوح مستقيم الاضلاع.

فصل دوّم در بيان مساحت بقيّه سطوح.

فصل سوّم در بيان مساحت اجسام.

متن: مقدّمة:

المساحة استعلام ما فى الكمّ المتّصل القارّ من امثال الواحد الخطّى او ابعاضه او كليهما انكان خطّا. او امثال مربّعه كذلك انكان سطحا. او امثال مكعّبه كذلك انكان جسما.

ترجمه:

مقدّمه در تعريف مساحت‌

مساحت عبارتست از بدست آوردن مقدارى كه در كمّ متّصل قار مى‌باشد بواسطه واحد خطّى يا ابعاض آن و يا هر دو مشروط باينكه كمّ مزبور خطّ باشد.

و يا بواسطه مربّع يا ابعاض آن و يا هر دو آنرا تحصيل مى‌كنند در صورتيكه كم سطح باشد.

و يا بواسطه مكعّب يا ابعاض آن و يا هر دو آنرا بدست مى‌آورند در فرضى كه كمّ جسم باشد.

شرح‌ تعريف مساحة: قبل از اينكه وارد شرح و تعريف مساحت شويم مفرداتى در اين تعريف هست كه لازمست قبلا شرح آنها داده شود سپس به شرح عبارت بپردازيم:

كمّ: عبارتست از عرضى كه ذاتا قابل تقسيم است.

پس قهرا بايد داراى اجزاء باشد.

و آن بر دو قسم است:

١- كمّ متّصل.

٢- كمّ منفصل.