معرفت قرآنى - معرفت، شيخ محمد هادى - الصفحة ٥٩٣ - مقدمه

درباره‌ى اين روايت نيز مى‌توان گفت كه منسوب به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم نيست و از موقوفات عايشه است. در ضمن، روايت مورد نظر دنباله‌دار است و همان اشكالات محتوايى ذكر شده براى روايت عبيد در بند فوق، براى اين روايت هم وارد است.

______________________________
(٥) اغلب روايات بر آن هستند كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم به تنهايى در غار حراء اقامت مى‌گزيدند؛ حال آن‌كه برخى از روايات بيان‌كننده‌ى اين مطلب هستند كه خديجه، همسر ايشان نيز در اين اوقات همراه او بوده است. گفتنى است كه همراه بردن خانواده، با روح عزلت سازگارى ندارد، زيرا لازمه‌ى خلوت و انزوا، تنهايى است و به نظر مى‌رسد همراهى‌هاى خديجه عليها السلام صرفاً تا محل اعتكاف و يا براى بردن آب و غذا بوده باشد. (راميار، ١٣٦٩ ه-. ش، ص ٣٦)

(٦) ابن‌هشام در السيرة النبوية،" تحنّث" را به همان معناي" تَحَنُّف" گرفته و مي‌گويد ابدال" ف" به" ث" نزد عرب، متداول است، مثل «جَدَث» و «جَدَف» كه هر دو به معناي قبر استعمال شده‌اند. او معتقد است كه «تَحَنُّث» و «تَحَنُّف» گوياى واقعيت يكسانى هستند كه حنفاء به آن پايبند بوده‌اند. (ابن‌هشام، ١٣٨٣ ه-. ق، ج ١، ص ١٥٤)

(٧) اصل معناى" نسك"، عبادت است. (خليل بن احمد، ١٤١٠ ه-. ق، ج ٥، ص ٣١٤)" نَسَكَ" و" تَنَسَّكَ" از ريشه" نسك" و به معناى" تعبَّدَ" است (ابن منظور، ١٤٠٥ ه-. ق، ج ١٠، ص ٤٩٩) ابن منظور مى‌گويد:" النُّسْكُ و النُّسُك: العباده و الطاعه و كل ما تقرب به إِلى الله تعالى" يعنى: نُسك و نُسُك به معناى عبادت و طاعت و مطلق هرچيزى است كه انسان را به خداوند نزديك مى‌كند. (همان) در كتب لغت رجل ناسك، به معناى رجل عابد آمده است. (خليل بن احمد، كتاب العين، ج ٥، ص ٣١٤؛ ابن منظور، همان، ج ١٠، ص ٤٩٩) خداوند در آيه‌ى ١٦٢ سوره‌ى انعام" نُسُك" را به معناى مطلق عبادت گرفته است. (طباطبايى، ١٤١٧ ه-. ق، ج ٧، ص ٣٩٤؛ قرشى، ج ٧، ص ٥٦):" قُلْ إِنَّ صَلاتي وَ نُسُكي وَ مَحْيايَ وَ مَماتي لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمينَ": بگو: در حقيقت، نماز من و [ساير] عبادات من و زندگى و مرگ من، براى خدا، پروردگار جهانيان است. (انعام/ ١٦٢)

(٨) ظاهراً منظور نويسنده، ابوعمرو شيبانى است كه اشتباهاً در متن، ابن‌عمرو شيبانى درج شده است. (ر. ك: كرمانى، ١٤٠١ ه-. ق، ١/ ٣٢؛ العينى، بي‌تا، ١/ ٤٩)

(٩) نظر صحيح اين است كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم در دوران قبل از بعثت خويش نيز داراى مقام نبوت بوده‌اند؛ از اين‌رو از هيچ شريعت ديگرى جز آيين اختصاصى خودشان پيروى نمى‌كردند. مؤيد اين نظريه عبارتى است كه امام على عليه السلام در خطبه‌ى قاصعه بيان مى‌دارند: