معرفت قرآنى - معرفت، شيخ محمد هادى - الصفحة ٤٧٢ - ٣ گرايش سياسى انحرافى
از ويژگىهاى اين تفسير مىتوان به توجه كردن به مشكلات مسلمانان، بررسى علل عقبماندگى جامعه اسلامى، امكان ساخت جامعهاى قوى، برخورد درست علمى با زندگى، برخورد با دشمنان و پاسخگويى به تهاجمات فكرى استعمارگران اشاره كرد.
ب- محاسن التأويل: جمالالدين ابوالفرج محمد بن محمد معروف به قاسمى (م ١٣٣٢ ق) معتقد است قرآن در بردارنده اسرار علوم كائنات است و طبق همين اعتقاد تفسير خود را تأليف نمود.
ج- تفسير مراغى: تفسير احمد مصطفى مراغى (م ١٣٧١ ق) از جامعترين تفاسير معاصر است و سبك و طريقه نقل مطالب و نظم مباحث آن متناسب با نيازهاى زمان است. توجه به اسرار تشريع و فلسفه احكام از امتيازات اين تفسير است. وى مشكلات جوامع و علل انحطاط دولتهاى اسلامى را با استناد به آيات قرآن بيان مىكند و براى توافق علم و قرآن كوشش نموده است.
د- فى ظلال القرآن: اين اثر تأليف سيد بن قطب (م ١٣٨٦ ق) است. اين تفسير از بهترين تفاسير ادبى- اجتماعى است كه با هدف احياى نهضت اصيل اسلامى به نگارش درآمده است.
ه-- الميزان فى تفسير القرآن: الميزان تفسيرى جامع و در بردارنده مباحث نظرى و تحليلى است كه توسط سيد محمدحسين طباطبايى (م ١٤٠٢ ق) به رشته تحرير درآمد داراى ويژگىهاى زيادى است از جمله:
١. جمع ميان دو روش تفسير موضوعى و ترتيبى؛
٢. تفسير سوره بر اساس وحدت موضوعى و انسجام هر سوره؛
٣. استمداد و بهرهگيرى از «روش تفسير قرآن به قرآن»؛
برخى ديگر از تفاسير ادبى- اجتماعى عبارتند از: الفرقان فى تفسير القرآن/ شيخ محمد صادقى تهرانى؛ من وحى القرآن/ سيد محمدحسين فضلالله؛ تفسير نمونه/ ناصر مكارم شيرازى و جمعى از محققين؛ الكاشف/ محمدجواد مغنيه و التحرير و التنوير/ محمدطاهر ابن عاشور.
٣. گرايش سياسى انحرافى
تفسيرهايى كه با گرايش حزبى انحرافى به وجود آمدهاند، تفاسيرى هستند كه به صورت مقطعى و پراكنده انجام گرفتهاند و چون مخاطبان آنها نوعاً به مبادى و آداب لغت عرب آشنايى ندارند، نويسندگان آنها از همين زاويه تاريك سوء استفاده كرده، تلفيقات خود را در