توحيد مفضّل - علامه مجلسى - الصفحة ٦٣ - چرا نوزاد هنگام تولد فاقد عقل و قوه تشخيص است؟

ضد يك ديگرند، آثارشان مخالف يك ديگر است، پس هر گاه عدم تدبير موجب انتظام گردد، بايد تدبير كه نقيض آن است مورث اختلال باشد.

[چرا نوزاد هنگام تولد فاقد عقل و قوه تشخيص است؟]

پس امام عليه السّلام فرمود كه: اگر فرزند، دانا و عاقل متولد مى‌شد، هر آينه دنيا در نظرش بسيار غريب مى‌نمود و حيران مى‌ماند به جهت آن كه بناگاه امرى چند مى‌ديد كه نمى‌دانست، و وارد مى‌شد بر او غرايبى كه مانند آنها مشاهده نكرده بود از اختلاف صور عالم و مرغان و چهار پايان و غير آنها و ساعت به ساعت و روز به روز.

و عبرت بگير براى اين، از حال كسى كه او را اسير كنند و از شهرى به شهرى برند و او عاقل باشد مانند واله و حيران او را وحشتى مى‌باشد با آن كه اوضاع شبيه به آنها را بسيار ديده است و كسى را كه در كودكى و نادانى اسير كنند سخن و ادب زودتر مى‌آموزد از كسى كه در دانائى و بزرگى او را اسير كنند.

و ايضا اگر عاقل متولد شود، مذلّتى در خود خواهد يافت از آن كه نتواند به راه رفتن و او را بر دوش گيرند و در خرقه‌ها پيچند و در گهواره خوابانند و بر رويش جامه افكنند، و حال آن كه ناچار است براى او اين امور براى رقّت بدن و رطوبتى كه در اعضاى او است در هنگام متولد شدن.