توحيد مفضّل - علامه مجلسى - الصفحة ١٥٨ - فوايد طلوع و غروب خورشيد

اكنون ابتدا مى‌كنم به ذكر آسمان و آفتاب و ماه و ستارگان و فلك دوّار و ليل و نهار و سرما و گرما و عناصر چهارگانه كه زمين است و آب و هوا و آتش و باران و سنگ‌ها و كوه‌ها و معادن و نباتات و درخت‌ها و آن چه در آنها ظاهر گردد از عبرتها.

[رنگ نيلى آسمان‌]

تفكّر نما در رنگ آسمان آن را به اين رنگ آفريده براى آن كه موافق‌ترين رنگهاست بر آن كه ديده، و نور بصر را تقويت مى‌نمايد حتى آن كه اطبّا مى‌گويند كه اگر كسى را ضعفى در ديده پديد آمده باشد بايد كه نظر كند به كمبود مايل به سياهى، و بعضى از طبيبان حاذق حكم كرده بود براى كسى كه كندى در بينائى او به هم رسيده بود كه پيوسته نظر كند در تغار كبودى كه مملو از آب باشد.

پس تفكّر كن كه چگونه حق تعالى رنگ آسمان را كمبود مايل به سياهى گردانيده كه مكرر نظر كردن به آسمان بر ديده‌ها ضرر نرساند، پس آن كه حكما و دانايان بعد از تجارب بسيارى پى به آن برده‌اند چون در خلقت حكيم عليم نظر مى‌كنى موافق آن مى‌يابى حكمت بالغه الهى در همه چيز ظاهر است، كه عبرت‌گيرندگان از آن عبرت گيرند و تفكّر نمايند در اين امر ملحدان.

[فوايد طلوع و غروب خورشيد]

تفكّر نما اى مفضّل! در طلوع و غروب آفتاب براى قيام ليل و نهار، اگر طلوع آفتاب نمى‌بود جميع امور دنيا باطل مى‌شد و نمى‌توانستند