توحيد مفضّل - علامه مجلسى - الصفحة ٣٠ - مقدمه آيت الله شوشترى(ره)

هوا همان است كه كمك به سوزاندن مى‌نمايد و اگر كمك آن نباشد اجسامى كه قابل سوختن‌اند نمى‌سوزند.

اين نظريه از طرف خود جعفر صادق انبساط پيدا كرد و او باز در دروس خود گفت: آنچه در هوا كمك به سوزانيدن اجسام مى‌نمايد اگر از هوا جدا شود، و به طور خالص به دست بيايد طورى از لحاظ سوزانيدن اجسام نافذ است كه با آن مى‌توان آهن را سوزانيد بنا بر اين هزار سال قبل از پريستلى و پيش از لاووازيه جعفر صادق اوكسيژن را به خوبى وصف نمود و فقط نام اوكسيژن يا مولد الحموضه را روى آن نگذاشت.

پريستلى با آن كه اوكسيژن را كشف كرد نتوانست بفهمد كه آن را مى‌سوزاند. و (لاووازيه) با آن كه قسمتهايى از خواص اوكسيژن را با آزمايش استنباط كرد نتوانست بفهمد كه آن گاز، سوزاننده آهن است ولى جعفر صادق هزار سال قبل از او به اين موضوع پى برد.

امروز مى‌دانيم كه هر گاه يك قطعه آهن را به طورى داغ كنيم كه قرمز بشود و بعد آن را در اكسيژن خالص فرو ببريم با شعله‌اى درخشنده مى‌سوزد، همان طور كه در چراغهاى روغنى يا نفتى قديم، فتيله را با روغن يا نفت مشتعل مى‌كردند و در نور آن شب را به سر مى‌بردند، مى‌توان چراغى ساخت كه فتيله آن از آهن باشد و آن، در اكسيژن مايع فرو برود و اگر فتيله را طورى حرارت بدهند كه قرمز بشود، با نور بسيار درخشان، شب را روشن خواهد كرد.

و روايت مى‌كنند كه يك روز محمد باقر عليه السّلام پدر جعفر صادق در