توحيد مفضّل - علامه مجلسى - الصفحة ١٠٣ - الهام سخن

هر دو براى نظام كل، خير است و در كار است و آن جاهلان نمى‌دانند.

[منافع حيا]

نظر نما اى مفضّل به آنچه انسان مخصوص به آن شده از ميان ساير حيوانات از خلق جليل القدر، عظيم النفع كه آن «حيا» است. اگر حيا نمى‌بود هيچ كس مهماندارى نمى‌كرد و وفا به وعده‌ها نمى‌نمود و حوائج مردم را بر نمى‌آورد و ارتكاب نيكى‌ها و اجتناب از قبايح و بدى‌ها نمى‌كرد.

حتى بسيارى از امور واجبه را مردم از براى حيا به عمل مى‌آورند، زيرا كه بعضى از مردم هستند كه اگر از مردم شرم نمى‌كردند رعايت حق پدر و مادر نمى‌كردند. و صله رحم و احسان به خويشان نمى‌كردند و امانت‌هاى مردم را پس نمى‌دادند و ترك معاصى نمى‌كردند، پس نمى‌بينى كه خدا چگونه عطا كرده است به آدمى هر خصلتى را كه صلاح او در آن است و امر دنيا و آخرتش به آن تمام مى‌شود.

[الهام سخن‌]

تأمل كن اى مفضّل در سخن گفتن كه خدا بر آدمى به آن انعام كرده كه به آن تعبير مى‌كند از آنچه در ضمير او است و آنچه در دلش خطور مى‌كند و نتايج افكار خود را به آن بيان مى‌نمايد و ما في الضمير ديگران را به آن مى‌داند. و اگر اين سخن گفتن نبود، انسان از باب‌