توحيد مفضّل - علامه مجلسى - الصفحة ٥٢ - مخفى ماندن اسباب و علل هستى براى شكاكان

[مخفى ماندن اسباب و علل هستى براى شكّاكان‌]

فرمود كه اى مفضّل! آنانى كه شك مى‌كنند در وجود صانع عالم، جاهلند به اسباب و اغراض كه در خلق عالم به عمل آمده، و قاصر است فهم‌هاى ايشان از دريافت حكمت‌ها كه بارى تعالى مرعى داشته در آفريدن اصناف مخلوقات در دريا و صحرا و كوه و دشت.

پس به سبب كوتاهى دانش خود طريق انكار پيموده‌اند و به جهت ضعف بصيرت خود راه تكذيب و عناد گشوده‌اند تا آن كه منكر شده‌اند كه موجودات را خالقى هست و دعوى مى‌كنند كه عالم را مدّبرى نيست، و آنچه واقع مى‌شود از روى صنعت و تقدير و حكمت و تدبير نيست.

حق تعالى بلندتر است از آنچه ايشان وصف مى‌كنند و خدا لعنت كند ايشان را [كه‌] راه حق واضح به كدام سو مى‌روند.[١] پس ايشان در ضلالت و كورى و حيرت خود مانند كورى چندند كه داخل شوند در سرائى كه در نهايت استحكام و نيكوئى بنا شده باشد و فاخرترين فرشها در آن گسترده باشند و آنچه در كار باشد از انواع مأكول و مشروب و پوشيدنى و ساير چيزها كه آدمى به آن محتاج است در آن مهيّا كرده باشند، و هر چيزى را در محل خود و جاى مناسب خود قرار داده باشند به اندازه نيكو و تدبير درست، پس آن كوران در آن سراى رفيع البنيان به جانب راست و چپ تردد كنند و

[١] نك: سوره توبه، آيه ٣٠.