توحيد مفضّل - علامه مجلسى - الصفحة ٧٧ - دستگاه فهم و ادراك

[خلل‌هايى كه فقدان برخى آلات مذكور پديد مى‌آورد]

عبرت‌گير براى اين از حال كسى كه دندانهايش افتاده است، نمى‌بينى كه لبهايش سست و متحرك است و به لبها مى‌مكد آب را كه به تدريج به گلو داخل شود كه اگر به يك دفعه داخل شود در گلو بند مى‌شود يا اندرون را مجروح مى‌گرداند، و با اين منافع لبها به مثابه دو در است كه بر دهان بسته مى‌شوند و هر گاه خواهند مى‌گشايند و هر گاه خواهند مى‌بندند، پس دانستى كه به آنچه وصف كرديم براى تو بر هر يك از اين اعضاء چندين منفعت عظيم مترتّب مى‌شود چنانچه يك آلت براى چندين عمل به كار آيد مانند تيشه نجّارى كه براى تراشيدن چوب و كندن زمين و غير آن به كار مى‌رود.

[دستگاه فهم و ادراك‌]

و اگر دماغ و مغزى كه در سر است براى تو گشوده شود، خواهى ديد آن را كه پيچيده شده است به حجابى چند بعضى بر بالاى بعضى براى آن كه نگاه دارند آن را از عوارضى كه موجب اختلال آن مى‌گردد و براى آن كه آن را محافظت كنند كه متحرك و مضطرب نشود. و استخوان كاسه سر به منزله كلاه خودى است براى محافظت آن كه اگر صدمه بر سر واقع شود يا بر جايى سائيده شود ضررى به آن نرسد. و به روى پوست سر موئى رويانيده كه به مثابه پوستينى باشد براى آن و آن را از سرما و گرما محافظت نموده است، پس كى محافظت كرده‌