توحيد مفضّل - علامه مجلسى - الصفحة ١٣٩ - خلقت مورچگان و مرغان

[خلقت مورچگان و مرغان‌]

حضرت فرمود كه، اى مفضّل! تأمل نما در روى «مورچه» صغير حقير آيا در آن نقصى مى‌يابى از آن كه صلاح آن حيوان در آن است، پس از كجاست اين حسن تقدير و لطف تصوير در آفريدن مور حقير مگر از تدبير مدبّرى كه مساوى است در قدرت او صغير و كبير و كبير و جليل و حقير.

نظر كن: به سوى «موران» و جمعيتى كه مى‌كنند در جمع كردن و مهيّا كردن قوّت خود كه گروهى از آنها متّفق شوند براى نقل كردن دانه‌ها به خانه‌هاى خود چنان چه جمعى از مردم متفق شوند در نقل طعام يا غير آن، بلكه جدّ و اهتمامى كه موران در اين امر مى‌نمايند زياده از آدميان است، نمى‌بينى كه چگونه يارى يك ديگر مى‌نمايند در نقل دانه به سوراخها چنانچه آدميان در كارها معاونت يك ديگر مى‌نمايند، پس دانه‌ها را به دو نيم مى‌كنند كه نرويد و ضايع نشود و چون رطوبتى در آنها به هم رسيد يا آبى در سوراخ آنها داخل شد، دانه‌ها را بيرون مى‌آورند و به آفتاب مى‌ريزند تا خشك شود و باز سوراخهاى خود را در زمين‌هاى بلند مى‌سازند كه محل عبور سيل نباشد كه غرق شوند! اينها همه بدون عقل و تفكّر از ايشان به عمل مى‌آيد به الهام خالقى كه ايشان را آفريده و به مصالح خود راهنمايى نموده و از محض لطف كامل و مرحمت شامل.