توحيد مفضّل - علامه مجلسى - الصفحة ٣١ - مقدمه آيت الله شوشترى(ره)

محضر درس گفت (با كمك علم به وسيله آب، كه خاموش‌كننده آتش است مى‌توان آتش افروخت) اين گفته اگر چون يك تعبير شاعرانه جلوه‌گر نمى‌شد بى‌معنى جلوه مى‌كرد و تا مدتى آنهائى كه آن روايت را مى‌شنيدند فكر مى‌كردند كه محمد باقر تعبيرى شاعرانه را بر زبان آورده ولى از قرن هيجدهم به بعد محقق شد كه به وسيله آب با كمك علم مى‌توان آتش افروخت آن هم آتشى كه گرم‌تر از آتش چوب يا ذغال باشد زيرا حرارت (هيدروژن) كه يكى از دو جزء آب است با (اكسيژن) به (٦٦٤٤)[١] درجه مى‌رسد و عمل سوزانيدن (هيدروژن) به وسيله (اكسيژن) را (اكسيد شدن) مى‌نامند و در صنعت براى جوش دادن فلزات يا براى شكافتن قطعات فلز خيلى مورد استفاده قرار مى‌گيرد.

ما مى‌دانيم محمد باقر كه گفت (با كمك علم مى‌توان با آب آتش افروخت) (هيدروژن) را كشف نكرده بود و سندى در دست نداريم كه پسرش جعفر صادق آن را به طور خالص كشف كرده همان طور كه سندى در دست نداريم كه حاكى از كشف اوكسيژن خالص از طرف جعفر صادق باشد. ولى بدون ترديد مى‌توانيم بگوئيم كه جعفر صادق عليه السّلام اوكسيژن را به طور خالص كشف نمود و دليل ما كارهاى شيميائى وى مى‌باشد.

در صفحه ٣٤٨ مى‌نويسد: يكى از نظريه‌هاى جعفر صادق كه نبوغ علمى او را به ثبوت مى‌رساند نظريه‌اى است كه راجع به انتقال‌

[١] در متن ٦٦٦٤.