توحيد مفضّل - علامه مجلسى - الصفحة ٩١ - سخن مترجم نقل قول اطبا در شرح احوال قواى آدمى
و به هر يك حصه او را رسانيدن و ديگرى براى پاك كردن آن خانه از كثافتها.
پس بدان كه «پادشاه»، خلاق حكيم است كه پادشاه عالميان است، و «خانه»، اين بدن است و «حشم»، اعضاء و جوارحند و «مدبران»، چهار قوهاند كه مذكور شدند.
و احوال اين قوا را بر وجهى كه ما ذكر كرديم و به اين توضيح شافى مبرهن ساختيم، مخالف آن طورى است كه اطبا در كتب خود بيان كردهاند زيرا كه ايشان بر وجهى ذكر كردهاند كه در آن اعمال ادويه و معرفت امراض به كار ايشان آيد، و ما به نحوى ذكر كردهايم كه مرض شك و شبهه را از نفوس خلايق دفع كند و غشا و كورى و سبل حقناشناسى را از پيش ديده ايشان بردارد تا از روى يقين و اذعان اقرار كنند به وجود و حكمت پروردگار عالميان.
[سخن مترجم] [نقل قول اطبّا در شرح احوال قواى آدمى]
مترجم گويد: كه حضرت، چون اشاره فرمودند به قول اطبّا، اگر مجملى از اقوال ايشان و حكما مذكور شود نامناسب نيست.
مشهور ميان طبيعيّان حكماء و اطبّا آن است كه آدمى را قوه چند است كه با نباتات و حيوانات در آنها شريك است، و قوه چند هست كه با حيوانات شريك است و قوه چند است كه مخصوص او است.