توحيد مفضّل - علامه مجلسى - الصفحة ٧٥ - قدرت تكلم و عضوهاى مربوط به صدا

كدام يك شود و اختلاف در فهم به هم خواهد رسيد.

و دستها را جفت آفريده، زيرا كه خيرى نيست در آن كه آدمى يك دست داشته باشد زيرا كه خلل مى‌رساند به آنچه مزاولت آنها نمايد از اعمال، نمى‌بينى كه نجّار و بنّا اگر يك دست ايشان شل شود نمى‌توانند كه صناعت خود را به عمل آورند، و اگر به تكلّف و مشقّت به عمل آورند مانند كسى كه دو دست دارد هر دستى معاونت دست ديگر مى‌كند به عمل نمى‌توانند آورد.

[قدرت تكلّم و عضوهاى مربوط به صدا]

بسيار تفكّر كن اى مفضّل! در صدا و سخن و آلتها كه قادر منّان براى آنها در انسان مقرر ساخته است، پس حنجره مانند لوله‌اى است از براى بيرون آمدن آواز، و زبان و دندانها و لبها آلتى چندند براى قطيع حروف و ظهور نغمات، نمى‌بينى كسى را كه دندانهايش ريخته است «سين» را چنانچه مى‌بايد نمى‌تواند گفت، و كسى كه لبش افتاده باشد «فا» را درست نمى‌تواند ادا كند و كسى كه زبانش سنگين شده «راء» را درست نمى‌تواند اظهار كرد. و شبيه‌ترين چيزها به ادوات اخراج حروف و اصوات ناى انبانى است كه باد حنجره شبيه است به ناى، و شش شبيه است به انبانى كه باد در آن مى‌كنند، و عضلاتى كه شش را مى‌گيرند تا صدا بيرون آيد مانند انگشتان است كه بر آن انبان مى‌گذارند تا داخل شود باد در ناى، و لبها و دندانها كه حروف نغمات را تقطيع مى‌كنند مانند انگشتان است كه پياپى بر دهان مى‌گذارند تا