توحيد مفضّل - علامه مجلسى - الصفحة ٤١ - مقدمه آيت الله شوشترى(ره)

نمى‌شد. منكرين خدا مى‌گويند آنچه زندگى جانداران را منظم مى‌نمايد غريزه است و نمى‌گويند غريزه را كه در نهاد جانور قرار داده.

تا آن كه در صفحه ٦٠٩ مى‌گويد: اى جابر! بدان كه محال است چيزى وجود داشته باشد و از مبدء اطاعت نكند و فرمانبرداريش از مبدء دليل بر ايمان نسبت به آن مى‌باشد.

نه فقط انسان و جانوران و گياهان از مبدء فرمانبردارى مى‌كنند بلكه جمادات هم فرمانبردار مبدء هستند و اگر فرمانبردار نبودند به وجود نمى‌آمدند تا باقى بمانند.

جمع‌كننده اين مقدمه مى‌گويد: نظر آن حضرت به فرموده آفريدگار است «فَقالَ لَها وَ لِلْأَرْضِ ائْتِيا طَوْعاً أَوْ كَرْهاً قالَتا أَتَيْنا طائِعِينَ‌».[١] و اين كتاب مشتمل است بر چهار مجلس كه حضرت در هر مجلسى شرح مى‌دهد براى مفضل حكمت‌هاى خالق را در خلايق.

مجلس اول در خلقت آدمى از بدو خلقت او تا ختم و قواى ظاهرى و باطنى او و صفات فطرى وى و در خلقت اعضاء و جوارح او.

مجلس دوم در خلقت اصناف حيوانات و وحوش صحرا و طيور هوا و ماهيان دريا.

مجلس سوم در ذكر خلقت آسمان و زمين و آفتاب و ماه و ستارگان و شب و روز و بارانها و پاك بودن هوا و در خلقت درختان و ميوه‌ها و

[١] سوره فصلت، آيه ١١.