توحيد مفضّل - علامه مجلسى - الصفحة ٣٨ - مقدمه آيت الله شوشترى(ره)

است كه نوع بشر قادر به احصاء عوالم كبير و صغير نيست و نمى‌تواند آنها را بشمارد.

و فرق بين عالم صغير و كبير از لحاظ جعفر صادق در حجم آن است نه جرم آن و اين هم نظريه‌اى است كه علم فيزيك، امروز تصديق مى‌كند[١].

تا آن كه مى‌گويد: بنا بر نظريه جعفر صادق آنچه در عالم اصغر هست در عالم اكبر هم هست ولى با حجم وسيعتر.

و در صفحه ٥٢٣ در ضمن بحث حضرت با جابر بن حيان‌[٢] گفته (جعفر صادق به جابر بن حيان گفت همين طور كه امروز يك اقليّت عهده‌دار رهبرى مردم از لحاظ دينى هستند آينده نيز اقليتى از مسلمانان دانشمند عهده‌دار رهبرى مردم از لحاظ دينى خواهند بود و من يقين دارم كه اين وضع تا روزى ادامه خواهد داشت كه علم، همگانى نشده است.

جابر پرسيد آيا ممكن است روزى بيايد كه علم همگانى شود؟

جعفر صادق گفت: روزى خواهد آمد كه نوع بشر خواهد فهميد كه تمام افراد بايستى دانشمند شوند و وسائلى فراهم خواهد نمود تا آن كه همه تحصيل نمايند و علم را فرا گيرند.

جابر گفت و لا بد در آن روز تمام افراد بشر دانشمند خواهند بود.

[١] مغز متفكر جهان شيعه ٣٦٨- ٣٦٩.

[٢] در باره اونك: جابر بن حيان پدر شيمى از ابن بنده، اعلام العرب في الكيمياء، ص ٤٤، الاعلام. ج ٢، ص ١٠٢، دراسات في تاريخ العلوم عند العرب، ص ٢٤٩، روضات الجنات، ج ٢، ص ٢١٨، اعيان الشيعه، ج ٤، ص ٣٠- ٣٩.