توحيد مفضّل - علامه مجلسى - الصفحة ١٩٧ - حكمت در برگها و وصف آنها

حيوانات، و آنها را دهانى مانند دهان حيوانات نيست و حركت نمى‌توانند كرد مثل جانوران براى تحصيل غذا، لهذا ريشه آنها را در زمين مركوز گردانيده كه از زمين غذاى خود را بيرون آورند و به شاخها و برگ‌ها ميوه‌ها برسانند، پس زمين مانند مادر تربيت‌كننده است و ريشه‌ها مانند دهان مى‌گيرند و شير مى‌مكند. نمى‌بينى كه ستون خيمه‌ها را چگونه به طناب‌ها از هر جانب مى‌كشند تا راست بايستد و نيفتد و به جايى ميل نكند، و هم چنين درختان و ساير نباتات ريشه‌ها در زمين دارند كه از هر جانب در زمين كشيده شد. كه نگاه دارد از افتادن و ميل كردن، اگر اين نمى‌بود چگونه درخت‌هاى طويل عظيم مانند نخل و صنوبر و چنار بر پا مى‌ايستادند و از بادهاى تند نمى‌افتادند.

پس نظر كن به سوى حكمت حكيم كه چگونه پيش از آن كه بشر در صناعات خود تدبير كنند بر طبق آن تقدير فرموده، بلكه صنعت خيمه و اشباه آن را از روى خلق درخت و امثال آن برداشته‌اند زيرا كه خلقت بر صنعت مقدم است.

[حكمت در برگها و وصف آنها]

تأمل كن اى مفضّل آفريدن برگ را كه هر برگى مانند رگهاى بدن از هر جانب كشيده، بعضى غليظ و بزرگند كه در طول و عرض برگ ممتد گرديده، و بعضى باريكند كه در ميان رگ‌هاى گنده بافته شده و به يك ديگر متّصل گرديده. اگر به دست مى‌ساختند مانند صنعت‌