توحيد مفضّل - علامه مجلسى - الصفحة ١٠٤ - فايده نوشتن

چهار پايان بود كه از آنچه در خاطرش بود خبر نمى‌توانست داد و آنچه در خاطر ديگران بود نمى‌توانست دانست.

[فايده نوشتن‌]

و باز تأمّل كن اى مفضّل! در فوائد كتابت و نوشتن كه به آن ضبط كرده‌اند خبرهاى گذشتگان را براى حاضران، و ضبط مى‌نمايند اخبار حاضران را براى آيندگان. و به آن باقيمانده است كتابها كه در علوم و آداب و غير آنها نوشته‌اند.

و به نوشتن حفظ مى‌كند آدمى آنچه جارى مى‌شود ميان او و ديگران از معاملات و حساب.

اگر نوشتن نبود منقطع مى‌شد اخبار بعضى از زمانها از بعضى و كسى كه به سفر مى‌رفت، خبرش به اهلش نمى‌رسيد. و علوم مندرس مى‌شد و آداب ضايع مى‌شد، و خلل عظيم در امور و معاملات مردم راه مى‌يافت، و فوت مى‌شد از ايشان آنچه محتاج بودند به نظر در آن از دين ايشان و رواياتى كه ايشان را ضرور است دانستن آنها.

اگر كسى گويد كه: گفتن و نوشتن از چيزهائى نيست كه خداوند در خلقت آدمى آفريده باشد، بلكه مردم به حيله و زيركى خود به هم رسانيده‌اند و اصلاحى است كه در ميان خود كرده‌اند و جارى شده است در ميان ايشان، لهذا مختلف مى‌شود و در امم مختلفه كه به لغتهاى مختلف سخن مى‌گويند و هم چنين كتابت مختلف مى‌باشد مانند خط عربى و سريانى و عبرانى و رومى و غير اينها. و هر امّتى و گروهى به زبانى سخن مى‌گويند، و به خطى مى‌نويسند.