نظريات اخلاقي، علمى، ديني، سياسي و اجتماعى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣
به مراتب روشنتر و عميقتر از معرفت عقلى است ميرساند من آنرا تجربه نكردهام و حق اظهار نظر را ندارم هر كس بخواهد ميتواند آزمايش كند هر چند كه گفتهاند: كانرا كه خبر شد خبرش بازنيامد. من به فرستادگان و دوستان خداى خود احترام قائلم و آنان را تعظيم ميكنم.
خواننده عزيز!
من تا كنون مراحل مختلفى را از نظر فكرى و عملى سپرى كردهام فعلا كه اين قلم را بدست گرفتهام و قصد نوشتن اين اوراق را بنام كتاب نظريات دارم پنجاه و پنج سال را سپرى كردهام انديشه و پندار من حالاتى را گذرانيده و تحولاتى را بخود ديده است، من در مراحل مختلف عمر خود نظريات گوناگونى داشتهام كه باندازه سن و محيط و تجربه من مربوط ميشده است و چون فعلا تصور ميشود نسبت به گذشته خامى فكر من تخفيف پيدا كرده و تجربه بيشترى آموختهام قصد دارم به بررسى افكار و عقائد خود بپردازم و آنها را دوباره مورد ارزيابى قرار دهم. گمان ميرود مطالعه آن براى شما خالى از فائده نباشد و حتى اگر خوشباورى و يا خودخواهى نگارنده نباشد در روند تكاملى شما مؤثر گردد.
بهترين كلامى كه فعلا به آن اعتقاد دارم اين جمله است كه آدمى را دو عمر بايد كه به يكى پند اندوزد و بديگرى آنرا كار بندد. اين جمله واقعا منطقى و عميق است ولى بهيچ كس دو بار عمر داده نميشود، آدم بايد بيدار باشد كه تا اندازه مقدور بياندوزد و ذخيره كند و بكار بندد كه پشيمانى سودى ندارد.
ولى غالب افراد انسان دوره جوانى خود را كه بايد دقيقه دقيقه مورد بهره بردارى قرار دهند، سال سال ضايع ميگردانند و بعد به بن بست مىرسند و صدائى بلند ميشود كه: