در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ١٥٤ - زبان قرآن كدام است؟

شعور، درك و فرهنگ آن روز سخن گفته است، چنانكه گفته‌اند:

چون كه با كودك سر و كارت فتاد پس زبان كودكى بايد گشاد

و نيز در حديث نبوىّ آمده است: «إنّا معاشر الأنبياء نكلّم الناسَ على قدر عقولهم»[١] كه اين سخنى پسنديده و حق است و ايرادات و اشكالات ذكر شده را هم از ساحت قرآن دور مى‌سازد.

پاسخ اشكال‌

حقيقت اين است كه اين پاسخ نه تنها حق نيست، بلكه باطل و ناروا و غير منطقى است و خردهگيرى‌هاى ذكر شده در آيات هم پاسخ ديگرى دارد و هيچ نيازى نيست كه براى پاسخ گويى، به اين سخنان ناروا پناه ببريم.

اما باطل و ناروا بودن اين پاسخ به اين جهت است كه قرآن براى تصحيح عقايد و اخلاقيات و اعمال و فرهنگ مردم آن عصر نازل شده و هيچ كدام از اين مطالب مورد قبول خدا نبوده است. قرآن نازل شده كه مردم را از اين فرهنگ و اين افكار دور ساخته و بر حذر دارد نه اين كه خود آنها را ترويج دهد.

قرآن كه از اول تا آخر با صداى بلند در اين موارد فرياد اعتراضش بلند است، درست نيست كه خودش با زبان برخاسته از آن فرهنگ سخن بگويد، زيرا با آن زبان صحبت كردن، خود يك نحوه‌

[١]. مجلسى، بحار الانوار، ج ١، ص ١٠٦، ح ٤.