در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٢٣١ - ٢ خلقت انسان در قرآن

فرستاد تا به او نشان دهد چگونه جسد برادرش را در زير خاك بپوشاند. او گفت: واى بر من آن‌قدر درمانده‌ام كه به اندازه اين كلاغ هم نيستم كه بتوانم جسد برادرم را مستور كنم ...».

اين آيه شريفه شايد اشاره به اين باشد كه در آن مرحله انسان مرده را تشخيص نمى‌داده و لذا دفن آن را هم نمى‌دانسته است.

همچنين در قرآن آمده است: ... بَدَتْ لَهُمَا سَوْءَاتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفَانِ عَلَيْهِمَا مِن وَرَقِ الْجَنَّة ...،[١] «... شرمگاهشان آشكار شد و بر آن شدند كه از برگ‌هاى بهشت برخود بپوشانند ...».

از اين آيه هم فهميده مى‌شود كه انسان در آن مرحله لختى و عريانى را هم نمى‌شناخته و اولين بار كه به لخت بودن خود پى برده، بدن خود را با علف پوشانده است.

پيش از آن دوره چه بوده؟ لابد ظاهر انسان و اعضاى او هم نبوده است؛ يك حيوان پست و ساده بوده است و همين طور پيش از آن تا برسد به يك ماده حياتى كاملًا ساده، مثلًا موجود تك سلولى و پس از پيمودن اين همه مراحل، به مرحله انسانى گام نهاده است.

٣- بنابراين دو فرضيه، آيا اين تحوّل كه پيش از اين واقع شده قابل تكرار است يا نه؟ بدين معنا كه تنها يك مرتبه به حكم خدا يا مقتضاى طبيعت، شرايطى به وجود آمده و اين پديده به طور ناگهانى يا با تحوّل و

[١]. سوره اعراف، آيه ٢٢.