در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٢٣٢ - ٢ خلقت انسان در قرآن
تكامل به وجود آمده است و ديگر هيچگاه چنين تحولى به وجود نيامده و نخواهد آمد؟ يا ممكن است تاكنون اين پديده تكرار شده باشد و ما نمىدانيم؛ مثلًا آنهايى كه در اطراف «اسوان» در كشور مصر يا در جنگلهاى استراليا يا در جاهاى ديگر به شكل انسانهاى اوليه زندگى مىكنند از نسلى هستند كه همه بشر از آن نسل است و همه از يك شاخه و يك تبارند؛ ديگران متحول و متكامل شدهاند و آنها در همان وضع و حال باقى ماندهاند؟ يا ربطى به نسل بشر فعلى ندارند و از نسل ديگر و تبار ديگرند؛ مدت زمان زيادى بعد از نسل نخستين، از حيوانات ديگر به وجود آمدهاند تا به اين مرحله رسيدهاند و بعداً يا مانند نسل ديگر متحول و متكامل خواهند شد يا در نتيجه شرايط نامساعد از بين خواهند رفت؟
هنگامى مسأله پيچيدهتر مىشود كه سؤال مذكور از انسان فراتر رفته در موجودات زنده ديگر هم مانند خزندگان، پرندگان، چهارپايان، حشرات و غير اينها بلكه در درختان و نباتات هم مطرح شود. اكنون بايد ديد كه آيا دانش بشرى براى همه اين پرسشها جواب قطعى و علمى دارد؟ و اگر نه، بايد ديد تا چه اندازه مطلب تاكنون كشف شده است؟
در خصوص اين گفته كه زمين در ادوار گذشته به يك دورهاى رسيده كه شرايطش براى زندگى حيوانات زنده و بقاى آن مساعد شده و پيش از آن چنين نبوده است، بايد ديد نخستين ماده حيات از كجا به زمين رسيده است؟ آيا آن هم در نتيجه تكامل اجزاء و شرايط زمين به وجود آمده يا از كرات ديگر به زمين رسيده است؟