زيارتگاههاى عراق (معرفى زيارتگاه هاى مشهور در كشور عراق) - فقیه بحرالعلوم، محمدمهدی - الصفحة ٢٥٦ - ٣٢٢ مزار سيد عيسى بن زيد شهيد

قاريان معروف قرآن و از محدثان بود. وى به كمك محمد بن عبدالله، قيام كرد و هميشه با او بود. بعد از شهادت محمد، متوارى شد و تحت تعقيب منصور، خليفه عباسى بود.

علما و رجال، او را ستوده، روايات او را قبول كرده و در مدح و توثيق وى، سخن فراوان گفته‌اند. از جمله كسانى كه در عظمت وى، سخن گفته و او را تجليل كرده‌اند، شيخ طوسى (رحمه الله) در «رجال»، ابوعلى حائرى در «منهج المقال»، مجلسى (رحمه الله) در «وجيزه» و محدث نورى در «مستدرك» است.

بزرگان علم و رجال، در تجليل و تكريم وى، مى‌گويند: «وكان معدودا من اصحاب الصادق (ع)»؛ «او از اصحاب و نزديكان امام صادق (ع) به شمار مى‌رفت. شيخ طوسى (رحمه الله)، روايات او را در تهذيب، نقل كرده است.

احاديث زيادى كه عيسى از امام صادق (ع) آموخته و نقل كرده است، بيانگر آن است كه عيسى به مقام شامخ امامت، اعتراف و اعتقاد راسخ داشته است و اگر قائل به امامت او نبود، احكام دينى خود را از حضرتش نمى‌پرسيد.

رأى مرحوم مامقانى‌

شيخ عبدالله مامقانى در «تنقيح المقال»، گفته است: «عيسى، خوش‌باطن نبود». دليل ايشان، روايت ضعيفى است‌[٩٦٤] كه در اصول كافى‌[٩٦٥] نقل شده است. اين حديث، خيلى طولانى است، در ضمن آن حديث، دارد كه عيسى در موقع قيام محمد بن عبدالله بن حسن نفس زكيه، يكى از رهبران نهضت بود و هنگامى‌كه امام صادق (ع) را به قيام و بيعت با محمد دعوت نمود، امام خوددارى كرد و عيسى، به امام توهين نمود و جملات زننده‌اى به حضرتش گفت. مامقانى اين خبر را در قدح عيسى، قبول كرده است.

محدث نورى هم در فائده دهم كتاب «مستدرك الوسائل»، اين روايت را مى‌آورد و بعد از نقل آن مى‌گويد: «عيسى از گناه خويش، توبه كرده است». «مرحوم سيد عبدالرزاق‌

[٩٦٤] . در صفحه بعد، دليل ضعف روايت را مى‌گوييم.

[٩٦٥] . اصول كافى، ج ٢، كتاب حجت، باب« مايفصل بين دعوى المحق و المبطل من امر الامامة»، ص ١٧٣، حديث ١٧.