زيارتگاههاى عراق (معرفى زيارتگاه هاى مشهور در كشور عراق) - فقیه بحرالعلوم، محمدمهدی - الصفحة ٧٩ - ٢٢٤ مقبره ورّام بن ابىفراس نخعى حلى
يحيى بن سعيد بن احمد بن يحيى بن حسن بن سعيد هُذَلى حلّى.[٢٠٢] اما ذهبى، نسبش را يحيى بن احمد بن يحيى بن سعيد، گفته است.[٢٠٣] جد وى، يحيى بن حسن بن سعيد، از فقهاى اماميه و مشايخ اجازه روايى، به شمار مىآيد.[٢٠٤] گويند ابن ادريس حلى نيز، جد مادرى وى بوده است.[٢٠٥] شيخ نجيبالدين يحيى، در سال ٦٠١ ه. ق، در كوفه به دنيا آمد و در شب عرفه سال ٦٨٩ ه. ق، از دنيا رفت. او با علوم زبان و ادب عربى، آشنا بود.[٢٠٦]
امير دُبَيس بن على مزيدى حلى: او از امراى خاندان شيعه مذهب بنىمَزيد است. او معاصر سلجوقيان و از امراى شهر «نيل» (مركز حكومت مَزيديان پيش از تأسيس شهر حله) بود. سيد حسن صدر، اين قبر را به «سيفالدولة بن دبيس»، نسبت داده است.[٢٠٧]
سيد محمد جلالالدين ملحوس حسينى: سيد محمد جلالالدين بن جعفر بن احمد ملحوس حسينى، از بزرگان سده نهم هجرى است. پدرش، جعفر بن احمد، صاحب تكملة الدروس، از علماى شيعه بوده است. سيد حسن صدر، از قبر وى در گنبد شيخ منتجبالدين يحيى بن سعيد، سخن گفته و به وجود كتيبه كاشى قديمى بر ورودى گنبد، اشاره كرده است كه متن آن، حاوى اوصاف و القاب علمى ابن ملحوس، بوده است.[٢٠٨]
٢٢٤. مقبره ورّام بن ابىفراس نخعى حلى
اين زيارتگاه، در محله «تعيس» شهر حله، نزديك مدرسه ابتدايى الزهرا قرار دارد. ورّام بن ابىفراس، از علماى شيعه در قرن ششم هجرى است. در منابع متأخر شيعه، او را از نسل مالك اشتر دانسته[٢٠٩] و نسب وى را چنين ذكر كردهاند: «ورّام بن ابىفراس ورّام بن حمدان بن عيسى بن ابىالنجم ابن ورّام بن
[٢٠٢] . ر. ك: روضات الجنات، ج ٨، صص ١٨١ و ١٨٢.
[٢٠٣] . تاريخ الاسلام، ج ٥١، ص ٣٩٤.
[٢٠٤] . تكملة امل الآمل، ج ٦، ص ٢٤٢.
[٢٠٥] . تعليقة امل الآمل، ص ٣٣٥.
[٢٠٦] . تاريخ الاسلام، ج ٥١، ص ٣٩٤.
[٢٠٧] . تكملة امل الآمل، ج ٤، ص ٤٢٠.
[٢٠٨] . همان، صص ٤٢٠ و ٤٢١.
[٢٠٩] . لؤلؤة البحرين، ص ٣٣٣.