زيارتگاههاى عراق (معرفى زيارتگاه هاى مشهور در كشور عراق) - فقیه بحرالعلوم، محمدمهدی - الصفحة ٢٩٦ - ٣٣١ مزار امامزاده عمر اشرف بن امام زينالعابدين (ع)

اشرف، مى‌نويسد: «تولي صدقات جده رسول الله (ص) وكذا صدقات جده امير المؤمنين علي (ع)»؛ «او متولى صدقات جدش رسول خدا (ص) و همچنين جدش اميرمؤمنان على (ع) را عهده‌دار بود».[١٠٥١] اين جمله، مى‌رساند كه متولى صدقات رسول خدا (ص)، متولى صدقات اميرمؤمنان (ع)، يعنى فدك، نيز بوده است.

از آنجايى كه عمر اشرف، جد مادرى سيد رضى و مرتضى است، سيد مرتضى در كتاب «ناصريات» خود، جدش را چنين مى‌ستايد: «فانه كان فخم السيادة جليل‌القدر والمنزله في الدولتين معاً الامويه والعباسة»؛ «او بزرگ سادات و مردى جليل‌القدر و با منزلت، در دو دولت اموى و عباسى بود».[١٠٥٢] اين جمله حكايت از توليت او بر فدك و صدقات رسول خدا (ص) در دولت بنى‌اميه و آغاز دولت بنى‌عباس دارد.

شيخ مفيد نيز اين گزارشات را تأييد مى‌كند و در كتاب ارشاد، مى‌نويسد: «كان فاضلًا جليلًا و ولى صدقات النبي (ص) وصدقات اميرمؤمنان وكان ورعاً سخياً»[١٠٥٣]؛ «او دانشمندى، جليل‌القدر و متولى صدقات نبى (ص) و صدقات اميرمؤمنان (ع) و مردى پرهيزكار و سخاوتمند بود».

علماى انساب، به هنگام معرفى عمر اشرف، او را بزرگ‌تر از زيد شهيد (ع) مى‌دانند و مى‌نويسند «او در سن ٦٥ يا ٧٠ سالگى، درگذشت».[١٠٥٤] گفتنى است، زيد بن امام سجاد (ع) در سال ٧٨[١٠٥٥] يا ٧٩[١٠٥٦] ه. ق، به دنيا آمده و در سال ١٢١ ه. ق، به شهادت رسيده است.[١٠٥٧] پس اگر عمر اشرف، تنها پنج سال از زيدشهيد (ع)، بزرگ‌تر باشد، بين سال‌هاى ٧٣ يا ٧٤ ه. ق، به‌

[١٠٥١] . تحفة الازهار، ج ٢، ص ٥٤٣.

[١٠٥٢] . الناصريات، ص ٤٦؛ مستدركات علم رجال الحديث، ج ٨، ص ٢١٨.

[١٠٥٣] . الارشاد، ص ٢٦٧.

[١٠٥٤] . سراج الانساب، ص ١١٠؛ لباب الانساب، ج ١، ص ٣٨١؛ عمدة الطالب، ص ٣٧١؛ النفحة العنبريه، ص ٤٨.

[١٠٥٥] . تهذيب التهذيب، ج ٦، ص ١٨.

[١٠٥٦] . قيام زيد بن على( ع)، ص ٣٨؛ قاموس الرجال، ج ٤، ص ٤٧١.

[١٠٥٧] . الارشاد، ج ١، ص ١٤٨؛ تاريخ الطبرى، ج ٨، ص ٢٧٢؛ الطبقات الكبرى، ج ٥، ص ٢٥.