زيارتگاههاى عراق (معرفى زيارتگاه هاى مشهور در كشور عراق) - فقیه بحرالعلوم، محمدمهدی - الصفحة ٤٠٧ - آثار باستانى مهم استان نينوا
آثار باستانى مهم استان نينوا
١. آشور: ويرانههاى شهر باستانى آشور، امروزه در ساحل غربى رود دجله، در حدود ١١٠ كيلومترى جنوب موصل، واقع است و به نام «قلعه شرقاط» شناخته مىشود. اين شهر، نخستين مركز مملكت آشور و پايتخت دينى آنها بوده است. قدمت آن به حدود ده هزار سال پيش برمىگردد. آثار مهم باقىمانده از آن، عبارتاند از: دو باروى داخلى و خارجى، ١٣ دروازه، كاخهاى پادشاهان، زيگورات و ٣٥ پرستشگاه دينى از جمله معابد آشور، عشتار، نبو و مردوخ.[١٤٦٠] شهر آشور در سال ٢٠٠٣ م، در فهرست ميراث جهانى سازمان يونسكو، ثبت شده است.
٢. نينوا: بعد از آشور، مهمترين شهر مملكت آشور است كه ويرانههاى آن، در ساحل شرقى رود دجله، نزديك شهر موصل قرار دارد. كاوشهاى باستانشناسى، نشان داده است كه قدمت آن، به پيش از هزاره ششم قبل از ميلاد برمىگردد. آشورىها پس از شهر آشور، نينوا را به پايتختى خود برگزيدند. در دوره پادشاهى سنحاريب (٧٠٥- ٦٨١ ق. م)، اين شهر به اوج شكوفايى خود رسيد؛ تا اينكه در سال ٦١٢ ق. م، سقوط كرد.
نخستين كاوشهاى باستانشناسى در نينوا، در سال ١٨٢٠ م آغاز شد و در مراحل مختلف تا سال ١٩٣٣ م، از سوى ديگر باستانشناسان اروپايى ادامه يافت. همچنين در فاصله سالهاى ١٩٤١ تا ١٩٦٨ م، كاوشهاى باستانشناسى از سوى اداره آثار عراق و دانشگاه موصل، ادامه يافت. آثار مهم باقىمانده در اين شهر، عبارتاند از: برج و باروى دفاعى شهر، كاخهاى پادشاهى (كاخ سنحاريب، كاخ اسرحدون و كاخ آشوربانيپال) و كتابخانه شهر كه در آن، تعداد زيادى الواح گلى خطوط ميخى، شناسايى شده است.[١٤٦١]
٣. نمرود (كالح): از ديگر شهرهاى مهم مملكت آشور است كه امروزه، ويرانههاى آن در سمت شرقى رود دجله، در حدود ٣٤ كيلومترى جنوب شرقى موصل قرار دارد. اين
[١٤٦٠] . الموسوعة التاريخية الجغرافية، ج ١٢، ص ١٩٨.
[١٤٦١] . همان، ص ٢٢٩.