زيارتگاههاى عراق (معرفى زيارتگاه هاى مشهور در كشور عراق) - فقیه بحرالعلوم، محمدمهدی - الصفحة ٥٩ - ٢٠٩ مقبره ابنطاووس (ابوالفضائل احمد)

٢٠٨. مقبره ابن حمّاد

اين زيارتگاه، در محله «جامعين» حله، نزديك زيارتگاه خليعى موصلى، قرار دارد. گفتنى است، گروهى از ادبيان و عالمان شيعه، لقب ابن حماد داشته‌اند[١١٢] كه از آن جمله، مى‌توان به ابوالحسن على بن حماد بَصرى (متوفاى ٤٠٠ ه. ق)، شاعر اهل بصره و معاصر شيخ صدوق و سيد مرتضى‌[١١٣]، ابن حماد واسطى از علماى قرن هفتم و ابوالحسن محمد بن حماد، از شاعران سده نهم هجرى، اشاره كرد.

...

برخى اين زيارتگاه را به ابن‌حماد واسطى، از علماى قرن هفتم هجرى، منسوب داشته‌اند. نام و نسب وى را كمال‌الدين ابوالحسن على بن حسين بن حماد ليثى واسطى گفته‌اند. او از مشايخ ابن معيه بود و شمس‌الدين جعفر بن محمد بن جعفر بن هبةالله بن نما، از وى روايت كرده است‌[١١٤] و خود، از سيد غياث‌الدين عبدالكريم ابن طاووس، اجازه روايى داشت.[١١٥]

اما برخى ديگر، اين زيارتگاه را به ابن‌حماد حلى، شاعر شيعه مذهب، منسوب نموده‌اند.[١١٦] او اشعار زيادى در مدح و منقبت و رثاى اهل‌بيت پيامبر (ص) داشته و در رقابت با خِلَعى (خليعى) شاعر و بر وزن و اسلوب قصائد وى، اشعارى سروده است. اين رقابت، به قضاوت‌خواهى مقابل ضريح اميرمؤمنان (ع) كشيده شد و شعر خلعى كه ابداع و ظرايف بيشترى داشت، برگزيده شد. در ادامه، به تفصيل بيشترى در اين باره سخن خواهيم گفت.

...

٢٠٩. مقبره ابن‌طاووس (ابوالفضائل احمد)

جمال‌الدين ابوالفضائل احمد بن موسى بن جعفر، برادر «سيد بن طاووس»، از علماى‌

[١١٢] . اعيان الشيعه، ج ٢، ص ٢٦٣.

[١١٣] . درباره وى ر. ك: ادب الطف، شبر، ج ٤، ص ٣٠٨؛ دايرة المعارف تشيع، ج ١، ص ٣١٥.

[١١٤] . تعليقة امل الآمل، محمد بن الحسن( الحر العاملى)، صص ١٩٠ و ١٩١.

[١١٥] . امل الآمل، ج ٢، ص ١٧٩.

[١١٦] . ادب الطف، شبر، ج ٤، ص ٣٠٧.