كودكى كوچك بود، «ذوالأذنين» (صاحب دو گوش)[٦٠٨] خطاب مى‌كرد.[٦٠٩] انس در هشت يا ده سالگى، به تقاضاى مادرش، در مدينه به خدمت پيامبر (ص) درآمد.[٦١٠] او در بسيارى از غزوه‌ها، پيامبر (ص) را همراهى كرد. به نقل پسرش، موسى بن انس، او در غزوه‌هايى، همچون احزاب، حديبيه، خيبر، عمرة القضاء، فتح مكه، حنين، طائف و تبوك، حضور داشته است. اما براى وى، نقش چشم‌گيرى در اين غزوه‌ها، ياد نشده است.[٦١١]

انس در دوران ابوبكر، همراه برادرش، براء، در سركوب اهل ردّه يمامه، به سال ١٢ ه. ق، شركت داشت‌[٦١٢] و بعدها براى استفاده از دانش او، مأمور گردآورى زكات بحرين شد.[٦١٣] او يكى از ده نفر انصارى بود كه به سال ١٩ ه. ق، با حاكم جديد بصره، ابوموسى اشعرى، همراه شد[٦١٤] و در سال ٢٠ ه. ق، در نبرد شوشتر شركت كرد[٦١٥] و گويا پس از آن، ساكن بصره شد.

در سال ٣٥ ه. ق، در ماجراى اعتراض مسلمانان به عملكرد عثمان و كارگزارانش، انس از جمله معدود افرادى بود كه از عثمان حمايت مى‌كرد.[٦١٦] همچنين او، امام على (ع) را در جنگ‌هايش، خطاكار معرفى مى‌كرد[٦١٧] و هنگامى كه امام (ع) در كوفه، از صحابه حاضر در مجلس، به‌صورت ضمنى، خواست تا سخنان پيامبر (ص) را در غديرخم، درباره ايشان‌

[٦٠٨] . تاج العروس، ج ١٨، ص ~١٦

[٦٠٩] . الاستيعاب، ج ١، ص ١١٠؛ اسد الغابه، ج ٥، ص ٤٠٦ و ج ١، ص ١٥١ و ج ٢، ص ١٨؛ الاصابه، ج ١، ص ٢٧٦؛ الطبقات، ج ١، ص ١٩٤.

[٦١٠] . الاستيعاب، ج ١، ص ١٠٩؛ الاصابه، ج ١، ص ٢٧٦؛ انساب الاشراف، ج ١، ص ٥٠٦؛ اسد الغابه، ج ١، ص ١٥٢؛ البداية و النهايه، ج ٥، ص ٣٣١.

[٦١١] . دلائل النبوه، ج ٥، ص ٤٢٦؛ الاصابه، ج ١، ص ٢٧٦؛ الطبقات، ج ٢، ص ١٢٧؛ البداية و النهايه، ج ٥، ص ٣٣٢.

[٦١٢] . تاريخ خليفه، ص ٥٥؛ الرده، ص ١٢٢؛ دلائل النبوه، ج ٦، ص ٣٥٤.

[٦١٣] . الاستيعاب، ج ٣، ص ١٠٨٦؛ الاصابه، ج ١، ص ٢٧٨؛ تاريخ الاسلام، ج ٦، ص ٢٩٣.

[٦١٤] . تاريخ طبرى، ج ٤، ص ٧١؛ الاخبار الطوال، ص ١١٨؛ انساب الاشراف، ج ١، ص ٤٩١.

[٦١٥] . الفتوح، ج ٢، ص ٢٧٦؛ تاريخ خليفه، ص ٨٢.

[٦١٦] . تاريخ طبرى، ج ٤، ص ٣٥٢؛ تجارب الامم، ج ١، ص ٤٤٢.

[٦١٧] . شرح نهج البلاغه، ج ٢٠، ص ٢٠.