زيارتگاههاى عراق (معرفى زيارتگاه هاى مشهور در كشور عراق) - فقیه بحرالعلوم، محمدمهدی - الصفحة ١٢٨ - ٢٤٤ آستان حمزة بن قاسم

حكايت را در خاتمه تحيّة الزائر شيخ مرحوم محدث نورى كه به‌دست احقر تمام شد، ايراد نمودم و اين مقام را گنجايش ذكرش نيست».[٤٠٥]

سيد عبدالرزاق كمونه نيز در كتاب «مشاهد العتره الطاهره»، درباره اين مزار مى‌نويسد:

در اطراف حله، آرامگاه‌هايى است كه به فرزندان ائمه (عليهم السلام) منسوب است؛ از جمله قبر حمزة بن قاسم كه در محلى نزديك قريه مزيديّه، از اطراف حله سيفيّه، واقع است. اين مطلب را سيد مهدى قزوينى در فلك النجاة، گفته است. اطراف حله، آرامگاه بزرگى وجود دارد كه داراى بقعه‌اى وسيع و گنبدى بلند است و به حمزة بن امام موسى كاظم (ع)، منسوب مى‌باشد. مردم، به زيارت او مى‌روند و كراماتى، برايش نقل مى‌كنند. اين شهرت، بى‌اساس است. بلكه او، حمزة بن قاسم بن على بن حمزة بن حسن بن عبيدالله بن عباس بن اميرمومنان (ع) است كه كنيه‌اش، ابويعلى است. به گفته سيد جعفر بحرالعلوم، وى مردى موثق و بزرگوار بوده است.[٤٠٦]

شيخ ذبيح الله محلاتى نيز پس از ذكر نام و نسب شريف حمزه ابويعلى، مدفن او را در نزديك شهر حله مى‌داند.[٤٠٧]

حمزة بن قاسم كيست؟

حمزة بن قاسم بن على بن حمزة بن حسن بن عبيدالله بن عباس الشهيد بن امام على (ع)، مكنا به ابويعلى، از نواده‌هاى قمر بنى‌هاشم حضرت ابى الفضل العباس (ع) است كه با پنج واسطه، به آن جناب مى‌رسد.

وى، سيدى شريف و از بزرگان سادات علوى در عراق و حله بود. جد دوم او، حمزة ابن الحسن، مكنا به ابوالقاسم بود و شباهت بسيارى به حضرت على (ع) داشت. ازاين‌رو او را حمزة الشبيه مى‌گفتند. مأمون درباره‌اش به خط خود نوشت: «به حمزة بن حسن كه شبيه اميرمؤمنان على بن أبى‌طالب (ع) است، صد هزار درهم عطا شود».

[٤٠٥] . تحفة الاحباب، ص ١٢٠.

[٤٠٦] . مشاهد العترة الطاهره، ص ٧٨؛ آرامگاه‌هاى خاندان پاك پيامبر( ص)، ص ١٠٣، تحفة العالم، ج ٢، ص ٣٤.

[٤٠٧] . اختران تابناك، ج ١، صص ٢٢٤ و ٢٢٣.