زيارتگاههاى عراق (معرفى زيارتگاه هاى مشهور در كشور عراق) - فقیه بحرالعلوم، محمدمهدی - الصفحة ٢٤٣ - ٣١٧ مزار امامزاده زيد بن موسى (ع) (زيد النار)
به هر حال، ميان آنها، راويان ضعيف نيز وجود دارد.[٩٠٨] بنابراين نمىتوان به اين روايات، اعتماد كرد.[٩٠٩]
به همين علت، وقتى «علامه سيد محسن امين» به زيد بن موسى (ع) مىرسد، پس از نقل كلام شيخ مفيد (رحمه الله) مىگويد: «در عموميت كلام شيخ مفيد، زيد نيز داخل است»[٩١٠]؛ يعنى زيد داراى فضيلت است. بنابراين زيد شخصى فاسدالمذهب نيست كه از طريق حق و صواب، بيرون رفته باشد. او نه از «زيديه»[٩١١] و نه از «واقفيه»[٩١٢] بوده است. بلكه نشانههايى وجود دارد كه تشيع وى را تأييد مىكند.[٩١٣] گرچه ما درصدد توجيه برخى از خطاهاى زيد، نظير آتشسوزى او نيستيم، ولى نمىتوان گفت كه او شخصى نااهل و ناصالح است. در واقع اگر از نسل امامان معصوم (عليهم السلام)، كسى مانند «جعفر كذّاب» وجود داشته باشد، امامان از ابتدا، شيعيان را متوجه انحراف وى مىنمودند.[٩١٤]
اما درباره روايتى كه در اثبات شيعه بودن زيد، وجود دارد، فرزند او، جعفر، از پدرش زيد، او هم از امام كاظم (ع) و ايشان هم از پدرانش (عليهم السلام)، چنين نقل مىكند:
روزى «اماسلم» به خدمت پيامبر اسلام (ص) رفت كه در منزل «امسلمه» بود. آنگاه پرسيد: رسول خدا (ص) كجاست؟» امسلمه گفت: «براى كارى، بيرون رفته است و بهزودى بازمىگردد». او، منتظر رسول خدا (ص) ماند؛ تا آن حضرت آمد. «اماسلم» پرسيد: «پدر و مادرم فداى تو اى رسول خدا! من كتابهايى را خواندهام و پيامبران
[٩٠٨] . مانند سهل بن زياد، ابوالخير على بن احمد و صالح بن ابى جماد.
[٩٠٩] . معجم رجال الحديث، ج ٧، ص ٣٤٠. اين روايات، از نظر دلالت نيز قابل بررسى و خدشه مىباشند.
[٩١٠] . اعيان الشيعه، ج ٧، ص ١٢٨. در اين گفتار، درصدد توثيق زيد از جهت صدور روايت نيستيم؛ زيرا تنها يك روايت از او، در باب امانت، نقل شده است. ر. ك: الكافى، ج ١، ص ٣٥٥.
[٩١١] . در روايتى زيد بن موسى( ع)، از زيديه معرفى شده است. ر. ك: عيون اخبار الرضا، ج ٢، ص ٢٣٣. ولى مرحوم مامقانى زيدى بودن ايشان را از نظر اعتقادى، مردود مىداند. ر. ك: تنقيح المقال، ج ١، ص ٤٧١.
[٩١٢] . مرحوم مقدس اردبيلى، واقفى بودن زيد را رد كرده است. ر. ك: جامع الرواة، ج ٣، ص ١٨٦.
[٩١٣] . عيون اخبار الرضا، ج ٢، ص ٢٣٥.
[٩١٤] . بحار الانوار، ج ٤٧، ص ٩؛ مستدركات سفينة البحار، ج ١، ص ٧٦.