زيارتگاههاى عراق (معرفى زيارتگاه هاى مشهور در كشور عراق) - فقیه بحرالعلوم، محمدمهدی - الصفحة ٢٣٤ - ٣١٥ مزار محمد بن حذيفة بن يمان (علمدار)

را درختان كهنسال نخل و كندر پوشيده و فضاى مناسبى را براى زائران، پديد آورده است. گويند «شيخ بابا»، از مشايخ اهل تصوف و متوفاى سال ٧٥٥ ه. ق، بوده است. كراماتى نيز به اين قبر، منسوب است.[٨٦٩]

٣١٤. مزار شيخ مندلى‌

اين زيارتگاه، اطراف شهر مندلى، از توابع استان ديالى، واقع شده و بسيار مورد توجه اهالى است. دولت عثمانى، بارها اين زيارتگاه را به تصرف خود درآورد؛ تا زمين‌هاى زراعى اطراف آن را به چنگ آورد و همين مسئله، باعث تخريب بنا گشت؛ تا اينكه در سال ١٩٧٥ م، به شيوه زيبايى، بازسازى شد.

ساختمان زيارتگاه، از يك هسته اصلى ساخته شده كه شامل اتاق مرقد، به ابعاد تقريبى ٧* ٧ متر مى‌باشد. بالاى آن نيز گنبدى كلاه‌خودى، به قطر شش متر و ارتفاع بيش از دوازده متر از سطح زمين، قرار دارد. دو طرف اتاق، رواقى ساخته شده و پيرامون بقعه، ايوان روبازى با شش ستون در هر جهت، تعبيه شده است. زيارتگاه، داراى صحن وسيعى است و زائران بسيارى، به اين مكان روى مى‌آورند.

خفته در مزار، با عنوان سيد عبدالرحمان، از نوادگان امام زين‌العابدين (ع)، مشهور است و به شيخ و بزرگ مندلى، معروف گشته است.[٨٧٠]

٣١٥. مزار محمد بن حذيفة بن يمان (علم‌دار)

اين زيارتگاه، در شهر خانقين (نزديك مرز ايران)، قرار دارد و نزد اهالى منطقه، به مزار «علم‌دار» شناخته مى‌شود. گويا اين زيارتگاه، به يكى از فرزندان حذيفة بن يمان، به نام محمد منسوب است. اما درباره جزئيات زندگى و نقش تاريخى وى، اطلاعات زيادى در دست نيست و تنها نام وى، در سند چند خبر نقل شده در برخى منابع تاريخى، به‌

[٨٦٩] . معجم المراقد والمزارات فى العراق، ص ١٢٠.

[٨٧٠] . دليل العتبات والمراقد فى العراق، ص ٢١؛ معجم المراقد والمزارات فى العراق، ص ٣٧٠.