آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٠ - بهشت جسمانی و روحانی
خوردن اینجاست که اینجور جذب و دفع باشد و در نتیجه مثلًا سلامت و بیماری باشد. اینگونه چیزها نیست. آن نتیجهای که از این امور پیدا میشود یعنی لذت خوردن، لذت آشامیدن، لذت جنسی، لذت مصاحبتها در آنجا وجود دارد ولی با تفاوتهایی که با [لذاتِ] اینجا هست. البته ما تفاوتها را نمیتوانیم کاملًا درک کنیم.
باید بدانیم که این جنبههای جسمانی در آنجا وجود دارد و البته جنبههای روحانی هم به طریق اولی وجود دارد چون ما میبینیم قرآن در بعضی موارد بعد از اینکه نعمتهای جسمانی را ذکر میکند: «جَنّاتٍ تَجْری مِنْ تَحْتِهَا الْانْهارُ» [١] ... میفرماید: «وَ رِضْوانٌ مِنَ اللَّهِ اکبَرُ» [٢] و اما بالاتر از همه خشنودی حق است. این «بالاتر از همه» برای چه کسی؟ آدمی که اساساً در دنیا خدا را نشناخته و از حبّ خدا و رضای خدا و خشنودی خدا و عبودیت، چیزی درک نکرده او در آخرت هم محجوب است: «وَ مَنْ کانَ فی هذِهِ اعْمی فَهُوَ فِی الْاخِرَةِ اعْمی وَ اضَلُّ سَبیلًا» [٣] آن که در این دنیا کور باشد در آن دنیا هم کور است و گمراهتر. نمیشود انسان در این دنیا کور باشد و در آن دنیا بینا، و این چشمی که در این دنیا باز نشده در آن دنیا بینا شود! این رباعی از فخر رازی است؛ رباعی خیلی خوب حکیمانهای است؛ میگوید:
ترسم بروم [٤] عالم جان نادیده | بیرون روم از جهان، جهان نادیده [٥] | |
در عالم جان چون روم از عالم تن؟ در عالم تن عالم جان نادیده |
میگوید چطور از عالم تن به عالم جان بروم در صورتی که در وقتی که در عالم تن هستم عالم جان را هنوز ندیدهام. پس انسان در عالم تن باید عالم
[١] توبه/ ٧٢.
[٢] توبه/ ٧٢.
[٣]. اسراء/ ٧٢.
[٤] یعنی بمیرم.
[٥] یعنی کور بیرون بروم. «جهان را ندیده باشم» یعنی حقیقت را نفهمیده باشم.