آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧٣ - معنی تقوا

معنی تقوا

خطاب به مؤمنین است: «یا ایهَا الَّذینَ امَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ» ای اهل ایمان تقوای الهی داشته باشید. راجع به کلمه «تقوا» ما مکرر بحث کرده و نوشتهایم که اگرچه معروف در ترجمهها این است که تقوا را گاهی به «ترس» و گاهی به «اجتناب» ترجمه میکنند- اگر بعد از آن «خدا» ذکر شده باشد (اتَّقُوا اللَّهَ) میگویند یعنی از خدا بترسید، و اگر «معصیت» ذکر شده باشد (اتَّقِ الْمَعاصی) میگویند معنایش این است که از معاصی اجتناب کنید- ولی مفهوم کلمه «تقوا» نه اجتناب است و نه ترس. البته تا حدی ملازم [با ایندو] هست، یعنی هر جا که تقوا باشد خشیت الهی هم هست و هر جا که تقوا باشد اجتناب از معاصی هم هست ولی خود این لغت معنایش نه اجتناب است و نه ترس؛ و در اصطلاحات خود قرآن و در نهجالبلاغه- که «تقوا» خیلی تکرار شده است- کاملًا پیداست که معنی تقوا نه ترس است و نه اجتناب.

تقوا از ماده «وَقْی» است. وقی یعنی نگهداری. تقوای از معاصی در واقع معنایش «خود نگهداری» است. متقی باش یعنی خودنگهدار باش. خود این، یک حالت روحی و معنوی است که از آن تعبیر به «تسلط بر نفس» میکنند. اینکه انسان بتواند خود بر خود و در واقع اراده و عقل و