آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٥ - لزوم گردش پول در میان همه مردم

ذویالقربی.

در اینجا حتی اهل تسنن هم اعتراف دارند که مقصود از «ذویالقربی» ذویالقربای پیغمبر است، یعنی کسانی که صدقات بر آنها حرام است. به دلیل اینکه صدقات بر آنها حرام است از اینجا میتوانند استفاده کنند. «وَ الْیتامی وَ الْمَساکینِ وَ ابْنِ السَّبیلِ» و برای یتیمها و مسکینها و ابنالسبیلها. سپس جملهای است که بعد تفسیر میکنم. آنگاه میفرماید: «لِلْفُقَراءِ الْمُهاجِرینَ الَّذینَ اخْرِجوا مِنْ دِیارِهِمْ» برای فقرای مهاجری که از شهرهایشان خارج شدند. بعد میفرماید: «وَالَّذینَ تَبَوَّءُو الدّارَ وَ الْایمانَ مِنْ قَبْلِهِمْ» و حتی برای انصار که چنین و چنان بودند. بعد میفرماید: «وَالَّذینَ جاءُو مِنْ بَعْدِهِمْلزوم گردش پول در میان همه مردم

حال چرا فیء به یتامی و مساکین و ابن السبیل و این فقرا و دیگران برسد؟ اینجا قرآن تعلیلی کرده که از این تعلیل یک اصل کلی برای جاهای دیگر استفاده کردهاند: «کی لایکونَ دولَةً بَینَ الْاغْنِیاءِ مِنْکمْ» برای اینکه این مال و ثروت، چیزی نباشد که فقط در میان اغنیای شما گردش کند؛ یعنی فلسفه این حکم این است که پول و ثروت در میان همه طبقات پخش شود و اختصاص به یک طبقه معین نداشته باشد که فقط در میان آنها در یک مدار بسته گردش کند، در مدار بازی باشد که همه مردم را شامل شود. کلمه «دُولَة» و «دَوْلَة» هر دو در زبان عرب استعمال میشود، هر دو هم به اعتبار تداول یعنی دست به دست شدن است. دولت را هم «دولت» میگویند چون دست به دست میشود یعنی برای یک نفر یا برای یک عده باقی نمیماند،