آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٨ - زلزله قیامت
کس نیست. در مقام مَثَل- چون عواطف مادر خصوصاً برای طفل شیرخوار شدیدترین مرحله عطوفت است- در حدی است که اگر مادرِ طفل شیرخواری آنجا وجود داشته باشد یادش میرود که طفل شیرخواری دارد.
- [سؤال نامفهوم]
هر دو وجهش را عرض کردم: یکی اینکه آیا اینکه میفرماید «قیامتِ واقع شده» از باب مستقبل محقَّق الوقوع است یا نه؟ بعلاوه آنهایی که میگویند قیامتْ واقع شده، یعنی عالم قیامت الآن وجود دارد ولی برای ما که هنوز وجود ندارد. در توحید صدوق هست، وقتی که [از معصوم] سؤال میکنند آیا بهشت و جهنم مخلوق است یا مخلوق نیست؟ میفرماید بهشت و جهنم مخلوق است یعنی الآن هم وجود دارد [١]، ولی الآن که بهشت و جهنم وجود دارد آیا برای ما هم الآن وجود دارد یا برای ما در زمان بعد هست؟ عالم قیامت خودش وجود دارد، نه عالمی است که بعد میخواهد حادث شود، ولی برای همه اشیاء عالم [در زمان بعد وجود دارد،] چون حشر اختصاص به انسان ندارد، شامل همه چیز میشود؛ این زمین ما هم همین طور که ما روزی میمیریم و به قیامت میرسیم روزی میمیرد و به قیامت میرسد. آن درخت و آن خورشید هم همین طور است. پس اینکه میگوییم [قیامت الآن] وجود دارد، نه این است که قیامتِ ما هم الآن وجود دارد؛ بلکه ما هر وقت که مُردیم آنوقت وارد عالم قیامت میشویم و لهذا پیغمبر فرمود (ظاهراً حدیث نبوی است):
«مَنْ ماتَ قامَتْ قِیامَتُهُ» هر کسی که بمیرد قیامتش بپا میشود. یک قیامت مستقل به آن معنا که نیست؛ چون قیامتی وجود دارد، هر کسی که میمیرد به عالم قیامت خودش وارد میشود.
[١]. توحید صدوق، ص ١١٨.