آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٠ - نوع سؤال و جواب در قیامت

نوع سؤال و جواب در قیامت «

فَیوْمَئِذٍ لا یسْئَلُ عَنْ ذَنْبِهِ انْسٌ وَ لا جانٌ» جایی است که دیگر احتیاج به اینکه بخواهند از گناه کسی- انسی و جنّی- بپرسند نیست بلکه آنها را میشناسند. در قیامت مواقفی هست؛ آیا سؤال و جواب هست یا نیست؟ سؤال و جواب هست (وَ قِفوهُمْ انَّهُمْ مَسْؤُلونَ) [١] ولی سؤال و جواب نه برای کشف و تحقیق است. قرآن همه اینها را در کنار یکدیگر ذکر میکند؛ یکجا میگوید در قیامت سؤال است؛ جای دیگر میگوید در قیامت «سؤالی» نیست یعنی نوعی از سؤال نیست. در قیامت از زبانها سؤال نیست، از اعضا و جوارح سؤال است. اینها همه برای این است که ما آنچه را که در آنجا هست با آنچه که در دنیاست مقایسه نکنیم. سؤال دنیا بازپرسی و تحقیق است یعنی سؤال کننده و قاضی محکمه متهمین را میآورد سؤالپیچ میکند برای اینکه با سؤالات مختلف که از آنها جواب میگیرد تناقضات گفتههایشان را کشف میکند، بعد میگوید تو آنجا اینجور گفتی، اینجا چرا اینجور گفتی؟ به قرینه آن حرف یک حرف دیگر از او بیرون میکشد. آخر کار، او چون قویتر و مقتدرتر است میتواند آن حقیقت را کشف کند و لهذا اگر متهم قویتر از قاضی باشد آنچنان جوابهایش را تنظیم میکند که هیچ تناقضی در نیاید و حقیقت را تا آخرین مرحله مکتوم میکند؛ قاضی هم دهبرابر معمول بازپرسی میکند آخر چیزی پیدا نمیکند، مجبور است قرار منع صادر کند.

[١]. صافّات/ ٢٤.