آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٤٥ - تولّی و تبرّی
کن تا حالت مجموعیت خاطر (که اصطلاح عرفانی خاصی است) یعنی حالت تمرکز ذهن، حالتی که بتوانی دو ساعت در حال خلوت با خدا به سر ببری و کوچکترین خاطرهای در ذهن تو نیاید [برایت حاصل شود.] تا اهرمن نرود سروش نمیآید.
اول باید اهرمن برود بعد سروش بیاید.
حدیثی پیغمبر اکرم دارد که خواجه نصیرالدین طوسی از این حدیث حتی یک معنی عرفانی هم فهمیده است. فرمود: «لا یدْخُلُ الْمَلائِکةُ بَیتاً فیهِ کلْبٌ اوْ صورَةُ کلْبٍ» [١] فرشتگان در خانهای که در آن سگ یا صورت سگ باشد وارد نمیشوند؛ یعنی فرشته رحمت در دل انسان، آن دلی که در آن هزاران صورت زشت و پلید و کثیف هست، هرگز وارد نمیشود.
ما درِ خلوت به روی غیر ببستیم | از همه باز آمدیم و با تو نشستیم | |
آنچه نه پیوند یار بود بریدیم | وآنچه نه پیمان دوست بود شکستیم | |
مردم هشیار از این معامله دورند | شاید اگر عیب ما کنند که مستیم | |
تعبیر قرآن این است که «کفَرْنا بِکمْ». قرآن میگوید از اینها یاد بگیرید: «قَدْ کانَتْ لَکمْ اسْوَةٌ حَسَنَةٌ فی ابْراهیمَ وَالَّذینَ مَعَهُ» از ابراهیم و ابراهیمیان (آن کسانی که با ابراهیم بودند، تربیتشدگان ابراهیم، آن گروه ولو شاید کم بودند) از اینها یاد بگیرید، چه درسی؟ درس کفر را از اینها یاد بگیرید؛ گفتند: «کفَرْنا بِکمْ» ما به شما کفر میورزیم «وَ بَدا بَینَنا وَ بَینَکمُ الْعَداوَةُ وَ الْبَغْضاءُ» اعلام میکنیم که میان ما و شما جز دشمنی، اصل دیگری حکومت نمیکند؛ به قول امروز آشتی ناپذیری. «حَتَّی تُؤْمِنوا بِاللَّهِ وَحْدَهُ». این رابطه
[١]. جامعالسعادات، ج ١/ ص ٤٦.