«فیهِنَّ خَیراتٌ حِسانٌ» و در آن بهشتها هم زنانی که خیر و نیکو هستند [وجود دارند،] زنان نیکو خصال و نیکو صورت، یعنی نیکو سیرت و نیکو صورت. خیر، حُسن معنوی را میگویند و حُسن، حسن صوری را. «خَیراتٌ حِسان» یعنی زنانی که هم از نظر روحی و معنوی خیرند و هم از نظر زیبایی؛ پس میشود نیکو سیرت و نیکو صورت؛ هر دو وجود دارد. بعضی مفسرین گفتهاند که اینجا اشاره به زنان دنیاست نه حورالعینها؛ زنانی از نوع انسان که اهل بهشت و اهل سعادت هستند.

علاوه بر اینها باز «حُورٌ مَقْصوراتٌ فِی الْخِیامِ» حورالعینهایی که منحصراً در خیمههایی هستند. همان مفهوم «قاصِراتُ الطَّرْفِ لَمْ یطْمِثْهُنَّ انْسٌ قَبْلَهُمْ وَ لا جانٌ» را با تعبیر دیگر گفته است، یعنی «نه هرجایی». این «حُورٌ مَقْصوراتٌ فِی الْخِیامِ» باز مفهوم «نه هرجایی» را میدهد. همان کلمه «لَمْ یطْمِثْهُنَّ انْسٌ قَبْلَهُمْ وَ لا جانٌ» تکرار شده.

معلوم است که قرآن به جنبه طهارت و عفاف و پاکی خیلی عنایت دارد یعنی این را برای بشر یک ارزش اصیل میداند.

«مُتَّکئینَ عَلی رَفْرَفٍ خُضْرٍ وَ عَبْقَرِی حِسانٍ». در باره آنها هم داشتیم: «مُتَّکئینَ عَلی فُرُشٍ بَطائِنُها مِنْ اسْتَبْرَقٍ وَ جَنَی الْجَنَّتَینِ دانٍ». در باره اینها داریم: «مُتَّکئینَ» تکیهزنها هستند «عَلی رَفْرَفٍ خُضْرٍ وَ عَبْقَرِی حِسانٍ» بر متّکاهای سبز و بر بساطهای بسیار قیمتی و بسیار نیک «فَبِای الاءِ رَبِّکما تُکذِّبانِ» پسچه نعمتی را شما میتوانید تکذیب کنید؟

در آخر دومرتبه میفرماید: «تَبارَک اسْمُ رَبِّک ذِیالْجَلالِ وَالْاکرامِ» مبارک است و پربرکت است نام پروردگارت، آن نام پرجلال و صاحب جلالت و صاحب اکرام، که میگویند اشاره به همان نام «الرحمن» است که سوره با آن شروع شده است.

سوره با کلمه «الرحمن» شروع شد و با توصیف «الرحمن» با جمله «تَبارَک اسْمُ رَبِّک ذِیالْجَلالِ وَالْاکرامِ» خاتمه پیدا میکند، اشاره به اینکه آنچه که در عالم به وجود آمده است از اولِ عالم تا