فقه ابن ابي عقيل العماني - الموسوي العماني، السيد شرف العرب - الصفحة ٤٤ - حياة ابن أبي عقيل
از استادمان ابا عبد الله رحمت الله عليه (شيخ مفيد) شنيدم كه اين مرد رحمت الله عليه را مورد ستايش فراوان قرار مىداد.
سپس از دو تن از استادانش يعنى حسين (گويا حسين بن عبيد الله غضائري باشد) از احمد بن محمد، ومحمد بن محمد، از أبو القاسم جعفر بن محمد (ابن قولويه) نقل مىكند كه گفت: حسن بن على بن ابى عقيل نامه اى به من نوشت واجازه كتاب المتمسك وساير كتابهايش را به من داد.
سپس نجاشىمىگويد: كتاب الكر والفر او را بر استادمان أبو عبد الله (شيخ مفيد) رحمه الله قرائت نمودم، كتابي است در امامت.
در گفتار نجاشى چند نكته هست كه بايد توضيح دهيم اول اينكه نام پدر عمانى را على دانسته نه عيسى كه شيخ طوسى.
ضبط كرده است.
دوم اينكه كنيه او را " أبو محمد " ثبت نموده، ولى شيخ " أبو على " ضبط كرده است.
گويا ضبط نجاشى درست تر باشد.
زيرا كنيه حسن بيشتر أبو محمد است.
شايد همين معنى موجب شده كه شيخ او را در دو باب ذكر كند، ودر باب آخر بگويد به نام او دست نيافته ام.
بنابر اين شيخ نام پدر " على " را كنيه او دانسته وابو علي خوانده وبه جاى على، عيسى ضبط كرده است.
سوم اينكه در عبارت رجال جاپ بمبئى كلمهاى بدين گونه هست " يحيز لى " كه مىتوان " يجيز لى " خواند، يعنى طى نامه أي اجازه روايت كتابهايش را به من داد، وهم ممكن است " يخبرني " باشد.
يعنى ابن ابى عقيل طى نامه أي از كتاب المتمسك وساير كتابهايش به من خبر داد.
در هر صورت كه باشد او معاصر جعفر بن محمد قولويه بوده ودر طبقه استاد استادان شيخ مفيد قرار داشته است.
به همين جهت نيز به گفته نجاشى، شيخ مفيد كه ازوى خبر داشته، او را مورد ستايش بسيار قرار مىداد ه است.
ابن شهر آشوب در " معالم " كه به عنوان تتمه فهرست شيخ طوسى نوشته است، وبيشتر تحت تأثير شيخ قرار دارد تا نجاشى، عبارت شيخ در باب " كنى " راد در شناخت او آورده است.
علامه حلى عبارت نجاشى وشيخ را با هم تلفيق كرده ومىگويد: حسن بن على در گفته نجاشى وحسن بن عيسى در سخن شيخ يك نفر است وبه او ابن ابى عقيل عمانى حذاء مىگويند كه فقيهى موثق ومتكلم مىباشد.
او را است كتابهائى در فقه وكلام.
كتاب المتمسك بحبل آل الرسول او مشهور است، ونسخه آن در نزد ما موجود است ما اقوال او راد در كتب.