فقه ابن ابي عقيل العماني - الموسوي العماني، السيد شرف العرب - الصفحة ٤٣ - حياة ابن أبي عقيل

٣٩ مفاخر اسلام (مجلد ٣ صفحه ١١٢ ١٠٦) ابن ابى عقيل عمانى (حدود ٣٥٠).

" ابن ابى عقيل عمانى نسختين فقيهى است كه در آغاز غيبت كبراى امام زمان عجل الله تعالى فرجه الشريف، فقه شيعه را تهذيب كرد ونظر را در آن به كار برد و راه بحث از اصول وفروع احكام شرعى را به روى آيندگان كشود.

بنابر اين بايد او را مؤسس فقه استدلالى ونخستين مجتهد وفقيه شيعه به معنى اصطلاحي آن دانست.

ابن ابى عقيل همانطور كه فقيهى توانا بوده، از متكلمين بزرگ ودانشمندان نامى علم كلام وعقايدومذاهب هم به شمار رفته، تأليفات ارزنده‌اى داشته است كه متأسفانه جز دو كتاب از ساير تأليفاتش اطلاعي نداريم.

شيخ طوسى در فهرست در دو مورد از او نام برده است.

يكى در " باب حسن " كه مىنويسد: حسن بن عيسى مكنى به أبو على ومعروف به ابن ابى عقيل عمانى او راست كتابهائى، واز متكلمين امامى مذهب است.

از كتب او يكى كتاب المتمسك بحبل آل الرسول در فقه وغير فقه است، وكتابي بزرگ ونيكوست، وكتاب الكر والفر در امامت مىباشد، وكتابهاى ديگر وديگر در آخر فهرست در " باب كسانى كه به كنيه معروف هستند ونامى براى آنها نيافته‌ام "! گويا بدون توجه به آنچه در باب حسن نوشته است.

مىنويسد: ابن ابى عقيل عمانى، صاحب كتاب الكر والفر از جمله متكلمين امامى مذهب است، او جز آن كتابهاى ديگرى هم دارد مانند كتاب المتمسك بحبل آل الرسول عليهم السلام در فقه وغير آن، كتابي بزرگ ونيكوست.

نامش حسن بن عيسى ومعروف به ابن ابى عقيل است.

نجاشى كه فهرست خود را بعد از فهرست شيخ نوشته وسعى دارد كمبود آن را رفع كند از اين دانشمند بزرگ وفقيه ومتكلم اقدم چنين ياد ميكند: " حسن بن على بن ابى عقيل، أبو محمد عمانى حذاء فقيه متكلم ثقه است.

داراى كتابهائى در فقه وكلام مىباشد، از جمله كتاب المتمسك بحبل آل الرسول است كه در ميان طايفه شيعه اماميه مشهور مىباشد.

گويند هركس به قصد حج از خراسان مىآيد از آن جويا مىشود ونسخه‌هائى از آن را خريدارى مىنمايد.