رهبران بزرگ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٧ - ١- وجدان ضمانت اجرايى كافى ندارد

وجدان دست به انتحار بزنند، امّا اين امور به ندرت واقع مى‌شود و جنبه استثنايى دارد. شايد از ميان صدها گناهكار ما يك نفر را هم نتوان پيدا كرد كه فشار شكنجه وجدان در آنها تا اين اندازه شديد باشد، به خصوص در مورد خلافهاى كوچكتر اين موضوع بسيار كم است. خلاصه اينكه: مجازات وجدان به قدرى ملايم است كه براى اكثر مردم قابل تحمل مى‌باشد!

همچنين وجدان در برابر كارهاى نيك و نمى‌تواند پاداشهاى قابل توجهى بده! و جز همان احساس آرامش روحى- كه هنگام انجام وظايف و كارهاى نيك ايجاد مى‌شود و براى اكثر مردم زودگذر است- نمى‌توان پاداش ديگرى از او انتظار داشت.

باز بايد در اينجا افرادى كه وجدان فوق‌العاده حساس و قوى دارند و احياناً ممكن است اين آرامش خاطر و آسودگى وجدان را بر تمام پاداش‌ها مقدم دارند، مورد بحث خود قرار نمى‌دهيم، زيرا در اينگونه بحث‌هاى اجتماعى، حكم بر روى اكثريت افراد اجتماع است و افرادى آن چنانى، بسيار نادر و كمياب‌اند.

اما عقايد مذهبى‌ (ايمان به خدا و روز جزا، سعادت جاودانى و كيفرهاى سخت و دردناك)- كه از آثار تعليمات انبيا است- بزرگ‌ترين ضمانت اجرايى براى دستورها و قوانين مذهبى محسوب مى‌شوند.

كسى كه معتقد به اين باشد كه: پروردگار جهان از اسرار درون و برون هر كس و از همه چيز و همه جا با خبر است، كوچكترين‌