رهبران بزرگ
(١)
مقدّمه
٢ ص
(٢)
در جست و جوى گمشدهها
٢ ص
(٣)
1- پاى عقل
٢ ص
(٤)
2- وجدان بجاى مذهب
٣ ص
(٥)
3- راه شناسائى مردان خدا
٤ ص
(٦)
4- رابطه مرموز با جهان ماوراء طبيعت
٥ ص
(٧)
5- وظائف سنگين و شرائط سنگينتر
٥ ص
(٨)
بخش اول لزوم بعثت انبياء
٨ ص
(٩)
مخالفان سرسخت
٩ ص
(١٠)
1- لزوم بعثت انبيا از نظر تعليم
١٥ ص
(١١)
2- لزوم بعثت انبيا از نظر تربيت و اخلاق
٢٠ ص
(١٢)
آيا اخلاق نتيجه علم است؟
٢٠ ص
(١٣)
تشكيل شخصيّت انسان از دو نيمه علم و غرايز
٢١ ص
(١٤)
راه صحيح تربيت
٢٣ ص
(١٥)
مربى كامل كيست؟
٢٤ ص
(١٦)
3- لزوم بعثت انبيا از نظر قانون و اجتماع
٢٥ ص
(١٧)
1- سرچشمه تمايل انسان به زندگى اجتماعى
٢٦ ص
(١٨)
2- زير بناى اجتماع و علل احتياج به قانون
٢٩ ص
(١٩)
3- يك اجتماع كامل
٣٢ ص
(٢٠)
الف) تقسيم كار
٣٢ ص
(٢١)
ب) سازمان و تشكيلات
٣٣ ص
(٢٢)
نكتهاى مهم
٣٤ ص
(٢٣)
ج) قوانين و مقررات
٣٥ ص
(٢٤)
4- بهترين قانونگزار كيست؟
٣٧ ص
(٢٥)
شرايط يك قانونگزار كامل
٣٨ ص
(٢٦)
يك ايراد ساده
١٦ ص
(٢٧)
4- راه ديگر اثبات لزوم بعثت پيامبران
٤٢ ص
(٢٨)
سخن گفتن جهان آفرينش با انسان
٤٢ ص
(٢٩)
بخش دوم قلمرو حكومت وجدان
٥٧ ص
(٣٠)
الف) مادىها
٦٠ ص
(٣١)
قلمرو حكومت وجدان
٥٩ ص
(٣٢)
ايراد روشنفكران
٥٩ ص
(٣٣)
1- وجدان چيست؟
٦١ ص
(٣٤)
3- وجدان بستگى به تشخيص دارد
٦٥ ص
(٣٥)
4- رابطه وجدان با آداب و رسوم
٦٦ ص
(٣٦)
5- رابطه وجدان با تكرار عمل
٦٩ ص
(٣٧)
6- آيا مىتوان وجدان را فريب داد؟
٧٠ ص
(٣٨)
7- مبارزه وجدان با غرايز
٧٢ ص
(٣٩)
2- اختلاف درجات وجدان
٦٤ ص
(٤٠)
وجدان به جاى مذهب!
٧٤ ص
(٤١)
مقايسه نظارت وجدان و مذهب با يكديگر
٧٦ ص
(٤٢)
1- وجدان ضمانت اجرايى كافى ندارد
٧٦ ص
(٤٣)
5- تكرار گناه و كم شدن تأثير وجدان
٨١ ص
(٤٤)
2- امكان گمراه شدن وجدان
٧٩ ص
(٤٥)
3- امكان فريب خوردن وجدان
٧٩ ص
(٤٦)
دو ايراد قابل توجه
٨٢ ص
(٤٧)
4- نظارت وجدان جنبه عمومى ندارد
٧٩ ص
(٤٨)
1- اغراق و مبالغه
٨٥ ص
(٤٩)
2- شرايط استثنايى
٨٦ ص
(٥٠)
3- تأثير تبليغات مذهبى
٨٨ ص
(٥١)
4- آزمايش نظريه اجتماعى
٩٠ ص
(٥٢)
پيامبر تن
٩١ ص
(٥٣)
بخش سوم چگونگى شناخت پيامبران
١٠٣ ص
(٥٤)
چگونگى شناخت پيامبران
١٠٥ ص
(٥٥)
1- اعجاز
١٠٦ ص
(٥٦)
الف) خوارق عادات بشرى قابل معارضه است
١٢٨ ص
(٥٧)
1- معجزه قيد و شرط خاصى ندارد
١٢٧ ص
(٥٨)
ب) خوارق عادات بشرى تاب مقاومت در برابر معجزات ندارد
١٢٩ ص
(٥٩)
2- وضع اعجاز كنندگان گواه صدق آنهاست
١٢٩ ص
(٦٠)
2- مطالعه در حالات مدعى نبوت و بررسى محتويات آيين او جمع آورى قرائن
١٣٢ ص
(٦١)
1- وضع محيط دعوت
١٣٤ ص
(٦٢)
2- زمان دعوت
١٣٤ ص
(٦٣)
8- ايمان او به گفتههاى خودش
١٣٦ ص
(٦٤)
9- آيا با خرافات و هوس بازىهاى محيط مبارزه مىكند؟
١٣٦ ص
(٦٥)
10- دعوت منظم و يكنواخت
١٣٦ ص
(٦٦)
3- گواهى پيامبران پيشين
١٣٧ ص
(٦٧)
3- خصوصيات روحى، اخلاقى مدعى نبوت
١٣٥ ص
(٦٨)
4- محتويات آئين او از نظر معارف
١٣٥ ص
(٦٩)
5- آئين او از نظر قوانين، احكام و اخلاق
١٣٥ ص
(٧٠)
يك نمونه جالب از مدارك دين سازان عصر ما!
١٣٩ ص
(٧١)
6- وسائل پيشرفت
١٣٥ ص
(٧٢)
7- ايمان آورندگان به او چه كسانى بودهاند؟
١٣٥ ص
(٧٣)
بخش چهارم وحى (دستگاه گيرنده مرموز)
١٥٣ ص
(٧٤)
وحى (دستگاه گيرنده مرموز)
١٥٥ ص
(٧٥)
وحى چيست؟
١٥٥ ص
(٧٦)
1- ميزان فهم وحى
١٥٦ ص
(٧٧)
تصاوير سايه روشن
١٦١ ص
(٧٨)
2- تفكر فلاسفه قديم درباره وحى
١٦٦ ص
(٧٩)
الف) حس مشترك
١٦٦ ص
(٨٠)
ب) قوه خيال 5
١٦٦ ص
(٨١)
ج) قوه عقليه
١٦٨ ص
(٨٢)
ايرادات تفكر فلاسفه پيشين
١٧١ ص
(٨٣)
3- نظر فلاسفه جديد درباره وحى
١٧٥ ص
(٨٤)
وحى (تجلى شعور ناآگاه!)
١٧٧ ص
(٨٥)
وجود اشتراك نظرات فلاسفه درباره وحى
١٧٩ ص
(٨٦)
2- اصرار بىمورد!
١٨١ ص
(٨٧)
3- سازگار نبودن با سخنان پيامبران
١٨٣ ص
(٨٨)
وجود اختراق نظرات فلاسفه
١٨٠ ص
(٨٩)
ايرادات نظريه فلاسفه جديد
١٨٠ ص
(٩٠)
4- آيا وحى همان نبوغ فكرى است؟
١٨٤ ص
(٩١)
1- فقدان دليل
١٨٠ ص
(٩٢)
بخش پنجم امتيازات پيامبران
١٩٥ ص
(٩٣)
امتيازات پيامبران
١٩٧ ص
(٩٤)
1- معصوم بودن (مصونيت از گناه و خطا)
١٩٧ ص
(٩٥)
اختلاف عقايد در عصمت انبيا
١٩٨ ص
(٩٦)
دلائل عصمت
١٩٩ ص
(٩٧)
الف) محكوميت عوامل گناه در وجود پيامبران
٢٠٠ ص
(٩٨)
مصونيت همه جانبه
٢٠٣ ص
(٩٩)
ب) جلب اعتماد عمومى
٢٠٥ ص
(١٠٠)
ج) بى نتيجه ماندن اهداف بعثت پيامبر در صورت معصوم نبودن
٢٠٩ ص
(١٠١)
3- خطا در امور عادى روزانه
٢١٤ ص
(١٠٢)
مصونيت از خطا
٢١٣ ص
(١٠٣)
1- خطا در تشخيص و تبليغ حقايق و تعليمات مذهبى
٢١٣ ص
(١٠٤)
2- خطا در انجام وظايف
٢١٣ ص
(١٠٥)
اشكالات بحث عصمت
٢١٥ ص
(١٠٦)
الف) معصوم بوذن افتخار نيست!
٢١٥ ص
(١٠٧)
ب) معصوم بودن با «تقيه» سازگار نيست!
٢١٨ ص
(١٠٨)
پاسخ يك اشتباه بزرگ در معنى تقيه
٢١٩ ص
(١٠٩)
تقيه چيست؟
٢١٩ ص
(١١٠)
ج) شواهد خلاف
٢٢٢ ص
(١١١)
1- گناه مطلق
٢٢٦ ص
(١١٢)
2- گناهان نسبن
٢٢٦ ص
(١١٣)
2- علم و دانش كافى
٢٢٨ ص
(١١٤)
3- منزه بودن از عيوب تنفرآميز جسمى
٢٢٨ ص
 
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص

رهبران بزرگ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٧ - ١- اعجاز

و حيرت‌انگيز معرفى گردد، ايمان مردم را نسبت به انبيا راسخ‌تر، دور افتادگان را نزديك‌تر و مخالفين را سرشكسته‌تر مى‌سازد، به همين جهت مطالب بى اساس و گاهى صد و نقيض با فكر ناقص خود ساخته و به آن بزرگواران نسبت داده‌اند و به تصور خود از اين راه خدمت شايان توجهى به مبانى مذهب كرده‌اند! اين از دوستان نادان.

دشمنان دانا هم كه حالشان معلوم است.

ب) ادعاى پيامبران دروغين دين ساز.

براى اينكه يقه خود را از چنگ مردمى كه از آنها درخواست معجزه داشتند، نجات دهند، به كلى مسأله اعجاز را انكار كرده و با پيروى از منطق‌ شتر ديدى نديدى‌ خود را آسوده ساختند! ضمناً سخنان سفسطه‌آميزى براى توحيد كار خود و اثبات محال بودن معجزه ذكر نموده‌اند كه بعداً به آن اشاره خواهد شد [١] مجموع اين مسائل باعث شده كه مسأله‌ اعجاز در نظر بعضى به صورت مشكل- لا ينحلى جلوه كند، در حالى كه اين مسأله نه تنها لا ينحل نيست بلكه مشكل هم نيست تنها نقاط مبهمى دارد كه بايد با توضيحاتى روشن شود.

در ضمن هدف ما در اين بحث‌ها اين نيست كه از هر معجزه‌اى- كه در هر كتاب يا حديث ضعيفى به پيامبران نسبت داده شده- دفاع كنيم، زيرا در ميان آنها معجزات مجعول يا مشكوكى وجود دارد كه‌


[١]-/ قهرمان اين موضوع كسروى است كه در كتاب ضوفيگرى و كتاب‌هاى ديگر خودمطالب جالبى در اين زمينه دارد كه در بحث‌هاى آينده به آن شاره خواهد شد