رهبران بزرگ

مقدّمه

در جست و جوى گمشدهها

1- پاى عقل

2- وجدان بجاى مذهب

3- راه شناسائى مردان خدا

4- رابطه مرموز با جهان ماوراء طبيعت

5- وظائف سنگين و شرائط سنگينتر

بخش اول لزوم بعثت انبياء

مخالفان سرسخت

1- لزوم بعثت انبيا از نظر تعليم

2- لزوم بعثت انبيا از نظر تربيت و اخلاق

آيا اخلاق نتيجه علم است؟

تشكيل شخصيّت انسان از دو نيمه علم و غرايز

راه صحيح تربيت

مربى كامل كيست؟

3- لزوم بعثت انبيا از نظر قانون و اجتماع

1- سرچشمه تمايل انسان به زندگى اجتماعى

2- زير بناى اجتماع و علل احتياج به قانون

3- يك اجتماع كامل

الف) تقسيم كار

ب) سازمان و تشكيلات

نكتهاى مهم

ج) قوانين و مقررات

4- بهترين قانونگزار كيست؟

شرايط يك قانونگزار كامل

يك ايراد ساده

4- راه ديگر اثبات لزوم بعثت پيامبران

سخن گفتن جهان آفرينش با انسان

بخش دوم قلمرو حكومت وجدان

الف) مادىها

قلمرو حكومت وجدان

ايراد روشنفكران

1- وجدان چيست؟

3- وجدان بستگى به تشخيص دارد

4- رابطه وجدان با آداب و رسوم

5- رابطه وجدان با تكرار عمل

6- آيا مىتوان وجدان را فريب داد؟

7- مبارزه وجدان با غرايز

2- اختلاف درجات وجدان

وجدان به جاى مذهب!

مقايسه نظارت وجدان و مذهب با يكديگر

1- وجدان ضمانت اجرايى كافى ندارد

5- تكرار گناه و كم شدن تأثير وجدان

2- امكان گمراه شدن وجدان

3- امكان فريب خوردن وجدان

دو ايراد قابل توجه

4- نظارت وجدان جنبه عمومى ندارد

1- اغراق و مبالغه

2- شرايط استثنايى

3- تأثير تبليغات مذهبى

4- آزمايش نظريه اجتماعى

پيامبر تن

بخش سوم چگونگى شناخت پيامبران

چگونگى شناخت پيامبران

1- اعجاز

الف) خوارق عادات بشرى قابل معارضه است

1- معجزه قيد و شرط خاصى ندارد

ب) خوارق عادات بشرى تاب مقاومت در برابر معجزات ندارد

2- وضع اعجاز كنندگان گواه صدق آنهاست

2- مطالعه در حالات مدعى نبوت و بررسى محتويات آيين او جمع آورى قرائن

1- وضع محيط دعوت

2- زمان دعوت

8- ايمان او به گفتههاى خودش

9- آيا با خرافات و هوس بازىهاى محيط مبارزه مىكند؟

10- دعوت منظم و يكنواخت

3- گواهى پيامبران پيشين

3- خصوصيات روحى، اخلاقى مدعى نبوت

4- محتويات آئين او از نظر معارف

5- آئين او از نظر قوانين، احكام و اخلاق

يك نمونه جالب از مدارك دين سازان عصر ما!

6- وسائل پيشرفت

7- ايمان آورندگان به او چه كسانى بودهاند؟

بخش چهارم وحى (دستگاه گيرنده مرموز)

وحى (دستگاه گيرنده مرموز)

وحى چيست؟

1- ميزان فهم وحى

تصاوير سايه روشن

2- تفكر فلاسفه قديم درباره وحى

الف) حس مشترك

ب) قوه خيال 5

ج) قوه عقليه

ايرادات تفكر فلاسفه پيشين

3- نظر فلاسفه جديد درباره وحى

وحى (تجلى شعور ناآگاه!)

وجود اشتراك نظرات فلاسفه درباره وحى

2- اصرار بىمورد!

3- سازگار نبودن با سخنان پيامبران

وجود اختراق نظرات فلاسفه

ايرادات نظريه فلاسفه جديد

4- آيا وحى همان نبوغ فكرى است؟

1- فقدان دليل

بخش پنجم امتيازات پيامبران

امتيازات پيامبران

1- معصوم بودن (مصونيت از گناه و خطا)

اختلاف عقايد در عصمت انبيا

دلائل عصمت

الف) محكوميت عوامل گناه در وجود پيامبران

مصونيت همه جانبه

ب) جلب اعتماد عمومى

ج) بى نتيجه ماندن اهداف بعثت پيامبر در صورت معصوم نبودن

3- خطا در امور عادى روزانه

مصونيت از خطا

1- خطا در تشخيص و تبليغ حقايق و تعليمات مذهبى

2- خطا در انجام وظايف

اشكالات بحث عصمت

الف) معصوم بوذن افتخار نيست!

ب) معصوم بودن با «تقيه» سازگار نيست!

پاسخ يك اشتباه بزرگ در معنى تقيه

تقيه چيست؟

ج) شواهد خلاف

1- گناه مطلق

2- گناهان نسبن

2- علم و دانش كافى

3- منزه بودن از عيوب تنفرآميز جسمى

رهبران بزرگ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤ - ٣- راه شناسائى مردان خدا

منبع الهام‌بخشى براى پاكى و صداقت و درستى است، نمى‌تواند بجاى مذهب و راهنمائى پيامبران خدا بنشيند؟

اگر نمى‌تواند چرا؟ و به چه دليل؟

وانگهى افراد، بلكه ملتهائى را مى‌شناسيم كه در سايه رشد وجدان توانسته‌اند همان اصول تعليمات اخلاقى پيامبران را، بدون اينكه معتقد بمذهب باشند، بكار بندند، آيا اينها دليل بر اين نيست كه وجدان مى‌تواند بجاى مذهب بنشيند؟

در دومين بخش‌ اين كتاب بحث جامع و مشروح و دقيقى در پيرامون اين پرسشها يعنى ارزش‌ «وجدان» و «قدرت اجرائى آن» از نظر خوانندگان گرامى مى‌گذرد.

***

٣- راه شناسائى مردان خدا

با اينكه هيچيك از ما رابطه مستقيمى با مبدء جهان آفرينش و عالم ماوراء طبعيت نداريم، چگونه مى‌توان صدق گفتار مدعيان نبوت را تشخيص داد؟

جاى ترديد نيست كه در طول تاريخ پر انقلاب بشر عده‌اى از جاه‌طلبان بدروغ دعوى نبوت كرده‌اند، با چه وسيله مى‌توان پيامبران واقعى را از اين پيغمبران قلابى شناخت؟

معجزه چيست؟ حقيقت اعجاز كدام است؟

آيا برهم زدن قانون عليت و نظم ثابت علل و معلول عالم ماده ممكن است؟

قبول مسأله اعجاز با «علم» چگونه سازش دارد؟

چگونه معجزه دليل بر صدق گفتار مدعيان نبوت مى‌شود؟

آيا معجزات علل طبيعى دارند؟ و اگر دارند اين موضوع با روح معجزه چگونه سازگار است؟