رهبران بزرگ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٠ - ٦- آيا مىتوان وجدان را فريب داد؟

انفرادى مى‌شوند، اعصاب پاهايشان در آن محيط كوچك از كار مى‌افتد و هنگامى كه آزاد مى‌گردند تا مدتى قدرت حركت ندارند.

نيروى‌ وجدان‌ نيز درست همين گونه است. يعنى هنگامى كه مورد بى اعتنايى واقع شد به تدريج از بين مى‌رود.

از طرف ديگر اگر انسان بخواهد كارهاى نيكى را كه بر اثر تكرار، به آن عادت كرده- ترك كند، فوق‌العاده ناراحت مى‌شود، زيرا وجدان، حساسيت فوق‌العاده‌اى پيدا كرده است.

٦- آيا مى‌توان وجدان را فريب داد؟

اين سئوال مهمى است كه پاسخ آن حتماً مثبت است. يعنى بسيار شده است كه انسان، به اصطلاح سر وجدان خود كلاه مى‌گذارد و او را گول مى‌زند. به اين ترتيب كه: ما با اينكه زشتى و بدى عملى را در اعماق عقل و فكر خود دريافته‌ايم و حقيقتاً به آن ايمان داريم، ولى براى فرار از سرزنش و فشار وجدان، توجيه و تفسيرى براى آن تراشيده و مطلب را در برابر وجدان خود وارونه نشان مى‌دهيم و چنين وانمود مى‌كنيم كه عملى صحيح و پسنديده است! از ترومن- رئيس جمهور اسبق آمريكا- نقل مى‌كنند كه براى توجيه عمل خود (فرمان انداختن بمب‌هاى اتمى بر روى دو شهر بى پناه هيروشيما و ناكازاكى، ژاپن در جنگ دوم جهانى و كشتن هزاران نفر بى گناه) گفته است: «اگر اين كار را نمى‌كردم ناچار به ادامه جنگ بوديم و آن وقت افراد بيشترى كشته مى‌شدند! بنابراين من از صدور اين فرمان، ناراحت نيستم!!» ١٠

اما چرا مجبور بودند جنگ را ادامه دهند، بايد از خودشان پرسيد! بديهى است كه آقاى رئيس جمهور براى فريب وجدان خود يا