(إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبائِرَ ما تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ‌): اگر از گناهان كبيره‌اى كه شما را از آنها نهى كرده‌اند، اجتناب كنيد، بديهاى شما را مى‌پوشانيم. در باره «گناه كبيره» اختلاف شده است: از سعيد بن جبير و مجاهد روايت شده است كه گناه كبيره آن است كه در دنيا حد و در آخرت كيفر داشته باشد. ابن عباس مى‌گويد: هر گناهى كه خداوند از آن نهى كرده، كبيره است. عقيده اصحاب ما نيز همين است زيرا گفته‌اند:

همه گناهان، از لحاظ زشتى، كبيره‌اند، لكن برخى از برخى بزرگترند و هيچ گناهى كوچك نيست و اگر كوچك باشد، نسبت بگناهى است كه از آن بزرگتر و كيفر آن شديدتر است. اين دو قول به يكديگر نزديكند. معتزله گويند: گناه صغيره آن است كه كيفر آن نسبت به ثواب و اجر انسان كمتر باشد. معتزله اتفاق دارند بر اينكه: عتابى كه بر گناهان كوچك، لازم است، حبط و زايل مى‌شود، ولى آيا بهمان اندازه، از ثواب و اجر انسان كاسته مى‌شود يا نه؟

ابو هاشم و كسانى كه قائل به موازنه هستند، مى‌گويند: آرى، ولى ابو على جبايى گويد: چنين نيست، بلكه گناه كوچكتر از درجه اعتبار ساقط مى‌شود و اجر و ثواب بزرگتر، بدون هيچگونه كم و كاستى بحال خود باقى مى‌ماند.

در نظر معتزله، گناه كبيره آن است كه كيفر آن از ثوابهايى كه از شخص سر زده بزرگتر باشد، آنان مى‌گويند: بدينترتيب، گناه صغيره‌اى شناخته نشده است. هر معصيتى ممكن است نسبت به كارهاى نيكوى انسان، صغيره باشد يا كبيره. ما اگر در صدد تعريف گناه صغيره برآييم، در حقيقت، افراد را بسوى آن تشويق مى‌كنيم، زيرا وقتى آنها فهميدند كه در انجام آن ضررى دامنگيرشان نمى‌شود، اگر تمايلى در آنها پيدا شود، گناه را مرتكب مى‌شوند.

گويند: با اجتناب از كباير، آمرزش صغاير حتمى است و مؤاخذه‌اى بر آن نيست از آيه هم چيزى غير از اين، استنباط نمى‌شود، زيرا بنا به روايت كلبى از ابن عباس، معناى آن اين است: «اگر از گناهانى كه حد و كيفر اخروى دارند، اجتناب كنيد، جز آنها را از اين نماز تا نماز ديگر و از اين جمعه تا جمعه ديگر و از اين رمضان تا