ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٠٨ - مقصود

دروغ گويد و اظهارش از روى حقيقت نيست، عجله مكنيد.

(وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقى‌ إِلَيْكُمُ السَّلامَ لَسْتَ مُؤْمِناً): به كسى كه شما را به تحيت اهل اسلام سلام دهد يا بدليل اينكه پيرو كيش شماست، با شما مسالمت كند، مگوييد: ايمانت دروغين است و اسلام تو از روى ترس از كشته شدن است. يا اينكه مگوييد: در امان نيستى.

(تَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَياةِ الدُّنْيا): و مقصود شما از اين واكنش، طلب غنيمت و مال و متاع زندگى دنياست كه بقا و دوامى ندارد.

(فَعِنْدَ اللَّهِ مَغانِمُ كَثِيرَةٌ): و اگر خداوند را اطاعت كنيد و امر او را گردن نهيد، از قدرت او نعمتها و روزيهاى بيشترى مى‌توان اميد و انتظار داشت. و برخى گفته‌اند:

يعنى اگر از كشتن مؤمن، خوددارى كنيد، پيش خداوند پاداشهاى بسيارى براى شما ذخيره شده است.

(كَذلِكَ كُنْتُمْ مِنْ قَبْلُ‌): در باره معناى اين جمله اختلاف شده است: سعيد بن جبير گويد: يعنى همانطورى كه اين مؤمن مقتول ايمان خود را از مردم خود پوشيده مى‌داشت براى اينكه از ايشان به او صدمه و آسيبى نرسد، شما نيز سابقاً دين خود را از مردم خود مخفى مى‌داشتيد كه مبادا به شما صدمه‌اى برسانند.

ابن زيد و جبايى گويند: يعنى همانطورى كه اين مقتول كافر بود و خداوند او را هدايت كرد، شما نيز كافر بوديد و بوسيله خداوند متعال هدايت شديد.

مغربى گويد: يعنى شما نيز خوار و تنها بوديد و هر گاه تنها بجايى مى‌رفتيد، مى‌ترسيديد كه گرفتار دست دشمنان گرديد.

(فَمَنَّ اللَّهُ عَلَيْكُمْ‌): در اين باره دو قول است: ١- خداوند بر شما منت گذاشت بوسيله اينكه دين خود را ظاهر كرد و اهل دين را عزت بخشيد و شما دين خود را پس از مدتها كتمان و خفا، ظاهر كرديد. اين قول از سعيد بن جبير است ٢- يعنى خداوند توبه شما را پذيرفت.

(فَتَبَيَّنُوا): مجدداً اين لفظ را تكرار مى‌كند و منظور اين است كه پس از طولانى‌