ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٤٤ - مقصود

بيان آيه ٧٧

قرائت‌

لا يظلمون: بقرائت مكى و كوفى- بجز عاصم- به ياء و بقرائت ديگران به تاست. قرائت يا به صيغه غايب و ضمير آن به «الذين قيل لهم» برمى‌گردد و قرائت تا به صيغه خطاب و همه افراد مسلمين را مخاطب مى‌سازد.

اعراب‌

(إِذا فَرِيقٌ مِنْهُمْ‌): «اذا» ظرف مكان و مثل «فاء» جمله را به شرط پيوند مى‌دهد بنا بر اين عامل نصب آن «يخشون» است.

(كَخَشْيَةِ اللَّهِ‌): محلا منصوب از مصدر محذوف يعنى «خشية كخشية اللَّه».

(أَوْ أَشَدَّ خَشْيَةً): عطف بر(كَخَشْيَةِ اللَّهِ). خشية تميز است.

لولا: حرف تحضيض و ترغيب. اين كلمه فقط بر سر فعل مى‌آيد.

شان نزول‌

كلبى گويد: اين آيه در باره عبد الرحمن بن عوف زهرى و مقداد بن اسود كندى و قدامة بن مظعون جمحى و سعد بن ابى وقاص نازل شد كه از مشركين مكه، پيش از مهاجرت آزارى شديد مى‌ديدند و پيش پيامبر گرامى اسلام شكايت مى‌كردند و از آن بزرگوار اجازه جنگ مى‌خواستند تا انتقام آزارهاى مشركان را بگيرند ولى همين كه فرمان جنگ «بدر» صادر شد، اجراى اين فرمان براى برخى از آنان ناگوار آمد، از اينرو آيه نازل شد.

مقصود

سپس به ذكر جنگ و كسانى كه از آن كراهت دارند، پرداخته، مى‌فرمايد:

(أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ قِيلَ لَهُمْ كُفُّوا أَيْدِيَكُمْ‌): آيا نديدى كسانى را كه در مكه به آنها گفته مى‌شد: از جنگ با كفار خوددارى كنيد كه چنين ماموريتى نداريد؟.

(وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ): شما نماز را بپاى داريد و زكات را بدهيد.